ಸಾವಿರ ಯಕ್ಷಗಾನ ಪುಸ್ತಕಗಳ ಸರದಾರ

ಅವರಿಗೆ ಯಕ್ಷಗಾನ ತಾಳ ಮದ್ದಳೆ ಎಂದರೆ ಅಪಾರ ಪ್ರೀತಿ. ಚಿಕ್ಕ ವಯಸ್ಸಿನಿಂದಲೇ ತನ್ನ ಗಮನ ಅದರತ್ತ ಹರಿಸಿದ್ದರು. ಕರಾವಳಿ ಗಂಡು ಕಲೆ ಯಕ್ಷಗಾನ, ತಾಳಮದ್ದಳೆ ಕಲಿಯಬೇಕೆಂದು ಪಣ ತೊಟ್ಟರು. ಕಲಿಕೆಗಾಗಿ ರಾತ್ರಿ ಹಗಲು ಪರಿಶ್ರಮ ಪಟ್ಟರು. ಸಾವಿರಾರು ಪುಸ್ತಕಗಳ ಸಂಗ್ರಹಿಸುವ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯ ಪ್ರವೃತ್ತರಾದರು. ಇದರ ಪರಿಣಾಮವೆಂಬಂತೆ ಅವರ ಮನೆಯ ಒಂದು ಕೊಠಡಿ ಯಕ್ಷಗಾನದ ಸಣ್ಣ ಗ್ರಂಥಾಲಯವಾಗಿ ಮಾಪರ್ಾಡಾಗಿದೆ.

    ಚಿಕ್ಕ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಯಕ್ಷಗಾನದ ವೇಷ ಭೂಷಣ ಹಾಗು ತಾಳಮದ್ದಳೆಯ ಮಾತುಗಾರಿಕೆಗೆ ಮನಸೋತು ಅದನ್ನು ಕರಗತ ಮಾಡುವ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಸಾವಿರ ಪುಸ್ತಕಗಳ ಖರೀದಿಸಿ ಶ್ರಮವಹಿಸಿ ಅಭ್ಯಾಸಿಸಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾದ ಯಕ್ಷಪ್ರತಿಭೆ ಮಂಜುನಾಥ್ ಭಟ್ ಅಂತರ. ಅವರು ಬೆಳ್ತಂಗಡಿ ತಾಲೂಕಿನ ಮಡಂತ್ಯಾರು ಸಮೀಪವಿರುವ ಮಾಲಾಡಿಯರು.

ವೃತ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಬೆಳ್ತಂಗಡಿಯ ಚಚರ್್ ಹಿರಿಯ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷಕನಾಗಿ ಸೇವೆಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಿರುವ ಮಂಜುನಾಥ್ ಭಟ್ ಪ್ರವೃತ್ತಿಯನ್ನಾಗಿ ತಾಳಮದ್ದಳೆಯ ಪಾತ್ರದಾರಿಯಾಗಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.

ಯಕ್ಷಗಾನದ ಒಂದು ಪ್ರಕಾರವಾಗಿರುವ ತಾಳ ಮದ್ದಳೆಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಆಸಕ್ತಿ ಹೊಂದಿ ತನ್ನ ಹನ್ನೆರಡನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲೇ ತಾಳಮದ್ದಳೆಯಲ್ಲಿ ಮಾತುಗಾರನಾಗಿ ಕಲಾ ವೃತ್ತಿ ಆರಂಬಿಸಿ ಮಾತಿನ ಮಲ್ಲರಾದರು. ವಿವಿಧ ಅರ್ಥ ನೀಡುವ ಮಾತುಗಾರಿಕೆಗೆ ತಾಳಮದ್ದಳೆ ಹೆಸರುವಾಸಿ. ಅಂತಹ ಮಾತಿನ ಚಟಾಕಿ ಹಾರಿಸಿ ವೀಕ್ಷಕರಿಗೆ ರಂಜಿಸಿ ತಾಳಮದ್ದಳೆಯಲ್ಲಿ ಮಾತೇ ಬಂಡವಾಳ ಎಂದು ನಿರೂಪಿಸಿದರು.

ಯಕ್ಷಗಾನದಲ್ಲೂ ಭಾಗವತರಾಗಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡರು. ಚೆಂಡೆ ತಾಳ ಮದ್ದಳೆ ಬಾರಿಸುವುದನ್ನು ಕಲಿತರು. ಹೀಗೆ ಅನೇಕ ಕಲಾ ಪ್ರಕಾರ ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಯಕ್ಷಗಾನ-ತಾಳಮದ್ದಳೆಯಲ್ಲಿ ತನ್ನನ್ನು ತಾನು ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡು ಪ್ರವೀಣನೆನಿಸಿಕೊಂಡರು.

ನಾನು ಸ್ವ ಇಚ್ಛೆಯಿಂದ ಸಾವಿರಾರು ರೂಪಾಯಿ ವ್ಯಯಿಸಿ ಯಕ್ಷಗಾನ ಹಗೂ ಅದರ ವಿವಿಧ ಪ್ರಭೇದಗಳ ಕುರಿತಾದ ಸುಮಾರು 1000 ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದ್ದೇನೆ. ಯಕ್ಷಗಾನದ ಕುರಿತಾಗಿ ಇನ್ನಷ್ಟು ಕಲಿಯುವ ಹಂಬಲ ನನಗಿದೆ. ನನ್ನ ಸಂಗ್ರಹಣೆಗೆ ಬೆಂಬಲವಾದದ್ದು ನನ್ನ ಮಿತ್ರರಾದ ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯ ಅಧಿಕಾರಿ, ಶಿವ ಅಣ್ಣ ಹಾಗೂ ರಾಮ್ಚಂದ್ರ ಭಟ್. ನನ್ನ ಎಲ್ಲಾ ಸಾಧನೆಗೆ ಸ್ಪೂತರ್ಿ ನೀಡಿದ್ದು ಶ್ರೇಷ್ಠ ಮದ್ದಳೆ ಹಾಗೂ ಚೆಂಡೆ ವಾದಕ ಕಡಬ ನಾರಾಯಣ ಆಚಾರ್ಯ ಎಂದು ತನ್ನ ಸಾಧನೆಗೆ ದಾರಿ ದೀಪವಾದವರನ್ನು ಸ್ಮರಿಸುತ್ತಾರೆ ಮಂಜುನಾಥ್ ಭಟ್.

ತಾಳಮದ್ದಳೆಯ ನಂಟನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳಬಾರದು ಎಂಬ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಪ್ರವೃತ್ತಿಯಾಗಿ ಪಾತ್ರಧಾರಿಯಾಗಿ ನಟಿಸುತ್ತಿರುವ ಅವರು ಶಿಕ್ಷಕರಾಗಿ ನಿವೃತ್ತಿ ಹೊಂದಿದ ಬಳಿಕ ಪರಿಪೂರ್ಣ ಕಲಾವಿದನಾಗುವ ಬಯಕೆ ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ

ಯಕ್ಷಗಾನ ತಾಳಮದ್ದಳೆ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ ಬರವಣಿಗೆಯಲ್ಲೂ ತನ್ನ ಪಕ್ವತೆಯನ್ನು ನಿರೂಪಿಸಿದ್ದಾರೆ. ನಾಟಕ, ಪ್ರಹಸನಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿಭಾ ಕಾರಂಜಿಗೆ ವಿದ್ಯಾಥರ್ಿಗಳಿಗಾಗಿ ರಚಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ರೂಪಿಸಿದ ಕೆಲ ನಾಟಕಗಳು ಜಿಲ್ಲಾ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳಿಸಿದೆ.

    ಜೋತಿಷ್ಯ ಶಾಸ್ತ್ರ, ಅಷ್ಟಮಂಗಳ, ವಾಸ್ತು ನೋಡುವ ವಿದ್ಯೆಯ ಕುರಿತಾಗಿ ಜ್ಞಾನ ಸಂಪಾದಿಸಿರುವ ಮಂಜುನಾಥ್ ಭಟ್, ಮಡಂತ್ಯಾರು ಹಾಗೂ ಸುತ್ತಮತ್ತಲಿನಲ್ಲಿ ಖ್ಯಾತ ಜ್ಯೋತಿಶಿಯಾಗಿ ಹೆಸರು ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ. ಹಲವು ದೇವಸ್ಥಾನಗಳಿಗೆ ವಾಸ್ತು ಹೇಳಿರುವ ಇವರಿಗೆ ಮಾಲಾಡಿಯ ಸಮೀಪದ ನವುಂಡ ನಾಗಬ್ರಹ್ಮ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಬ್ರಹ್ಮಹಲಶೋತ್ಸವದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಧರ್ಮಸ್ಥಳದ ಧಮರ್ಾಧಿಕಾರಿ ಡಾ. ಡಿ. ವೀರೇಂದ್ರ ಹೆಗ್ಗಡೆಯವರಿಂದ ಸನ್ಮಾನಿತರಾಗಿದ್ದರು.

    ಅನೇಕ ವಿಷಯಗಳ ಕುರಿತು ಜ್ಞಾನ ಸಂಪಾದಿಸಿರುವ ಮಂಜುನಾಥ್ ಭಟ್ ಕಲೆ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಕುರಿತು ಆಸಕ್ತಿ ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ ಇವರ ಆಸಕ್ತಿ ಇನ್ನಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಲಿ. ಅಳಿವಿನಂಚಿನಲ್ಲಿರುವ ತಾಳಮದ್ದಳೆ ಕಲೆ ಕುರಿತಾಗಿ ಇತರರಿಗೆ ತಿಳಿ ಹೇಳಲಿ. ನಶಿಸಿ ಹೋಗುತ್ತಿರುವ ಕಲೆಯನ್ನು ಬೆಳೆಸುವ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಯುವ ಪೀಳಿಗೆಗೆ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹದ ಚಿರುಮೆಯಾಗಲಿ.

- ಚಂದ್ರಶೇಖರ ಎಸ್ ಅಂತರ

Read More

ಪ್ರಕೃತಿಯ ಮಡಿಲಲ್ಲಿ ತರಗತಿಗಳ ತೋರಣ

ಇನ್ನೇನು ಬೇಸಿಗೆ ಕಾಲ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗಲು ದಿನಗಣನೆ ಎನಿಸುತ್ತಿದ್ದೇವೆ. ಸೂರ್ಯನ ಪ್ರಖರ ಶಾಖದಿಂದ ಮೈಯೆಲ್ಲಾ ಬೆವೆತು ಸಾಕಪ್ಪಾ ಸಾಕು ಎನಿಸುವಷ್ಟು ಸೆಕೆಯ ಅನುಭವವಾಗುತ್ತದೆ ಕೆಲವರು ಹವಾ ನಿಯಂತ್ರಿತ ಕೊಠಡಿಯೊಳಗೆ ಕೂರಲು ಮುಂದಾದರೆ ಇನ್ನೂ ಕೆಲವರು ಏ.ಟಿ.ಎಂ ರೂಂ ಹೊಕ್ಕು ಒಂದೈದು ನಿಮಿಷ ತಣ್ಣನೆಯ ಅನುಭವ ಪಡೆದು ವಾಪಸ್ಸಾಗುತ್ತಾರೆ. ಅವರೆಲ್ಲರ ಕಥೆ ಹಾಗೆ ಇರಲಿ ಹೇಗೋ ತಮ್ಮನ್ನು ತಾವು ಸೆಕೆಯಿಂದ ರಕ್ಷಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಪಾಡೇನು? ದಿನದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಅವಧಿ ತರಗತಿಯಲ್ಲೇ ಕಳೆಯುವ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಸೆಕೆ ಭಾದೆಗೆ ಸಿಲುಕುತ್ತಾರೆ. ಫ್ಯಾನ್ನನ್ನಾದರೂ ಹಾಕೋಣ ಎಂದರೆ ಕೈ ಕೊಡುವ ವಿದ್ಯುತ್ ಕಥೆ. ಅಂತೂ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಪಾಡು ಹೇಳಿ ತೀರದು.. ನಿದ್ರಾ ದೇವಿ ಮೈಮೇಲೆ ಆವರಿಸಿಕೊಂಡು ಬಿಡುತ್ತಾಳೆ.

 ಹಮ್... ನಾಲ್ಕು ಗೋಡೆಯ ಮಧ್ಯೆ ನಡೆಸುವ ಕ್ಲಾಸ್ ಎಂಥಾ ಮೇಧಾವಿಗೂ ಬೋರು ಅನಿಸಿಬಿಡುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಪ್ರಕೃತಿ ನಡುವೆ ತರಗತಿಗಳು ನಡೆದರೆ ಹೇಗಿರುತ್ತದೆ? ವಾಹ್ ಎಂಥಾ ಅಲೋಚನೆ ಅಲ್ವ ಅಂಥಹ ಯೋಚನೆಯೇ ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಆಹ್ಲಾದಕರ ಭಾವ ಉಂಟು ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಮರಗಳ ನಡುವೆ, ಚಿಲಿಪಿಲಿ ಹಕ್ಕಿಗಳ ಕಲರವದೊಂದಿಗೆ ಕೇಳುವ ಪಾಠ ಎಂದೂ ಅಚ್ಚಳಿಯದೆ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ, ಮಸ್ತಕದಲ್ಲಿ ಬೇರೂರಿಬಿಡುತ್ತದೆ. ಇಂತಹ ಹರ್ಷದ ಸ್ಪರ್ಶ ನೀಡುವ ತರಗತಿಗಳು ಉಜಿರೆ ಎಸ್.ಡಿ.ಎಂ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಿವೆ. ಮರಗಳ ನಡುವೆ ಹಾಸಿರುವ ಕಲ್ಲು ಬೆಂಚುಗಳ ಮೇಲೆ ಕುಳಿತು ಉಪನ್ಯಾಸ ಕೇಳಬಹುದು.

ಸಾಮಾನ್ಯ ತರಗತಿಗಳಿಗಿಂತ ಇದು ತೀರ ಭಿನ್ನ ಇಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯಾಥರ್ಿಗಳಿಗೆ ಬೇಸರ ಎಂಬುದು ಮಾಯ, ಆಕಳಿಕೆಯ ಸುದ್ದಿಯೇ ಇರುವುದಿಲ್ಲ. ತರಗತಿಗೆ ಅಪರೂಪಕ್ಕೆ ಹಾಜರಾಗುವವರು ದಿನಾ ಹಾಜರಾಗುವ ಪ್ರಮೇಯ ಕಾಣಸಿಗುವುದು ಇಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ. ಹಾಗೂ ಒಂದು ವೇಳೆ ಬೇಸರ ಮೂಡಿಸಿದರೆ ಕತ್ತೆತ್ತಿ ಅತ್ತಿತ್ತ ಗಮನ ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸಿದರೆ ಬೇಸರದ ಸುಳಿವೇ ಇರುವುದಿಲ್ಲ. ಅಂದ ಮಾತ್ರಕ್ಕೆ ಪ್ರಕೃತಿ ತರಗತಿ ಮಜಾ ಮಾಡುವ ತಾಣವಲ್ಲ.

ಎಲ್ಲಾ ತರಗತಿಗಳನ್ನೂ ಪ್ರಕೃತಿಯ ಮಡಿಲಲ್ಲಿ ಮಾಡುವುದಕ್ಕೆ ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಸಾಧ್ಯವಾಗುವ ಎಲ್ಲಾ ತರಗತಿಗಳನ್ನು ಪ್ರಕೃತಿಯ ಮ,ಡಿಲಲ್ಲಿ ಮಾಡುವುದಕ್ಕೆ ಉಪನ್ಯಾಸಕರು ಹತೊರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಅದೆ ಗೋಡೆ, ಕರಿಹಲಗೆ, ನೋಡಿ ನೋಡಿ ಬೇಸತ್ತು ಹೋದ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಕೈ ಬೀಸಿ ಕರೆಯುತ್ತಿದೆ ಪ್ರಕೃತಿಯ ಮಡಿಳಿನ ತರಗತಿಗಳು. ಗುರುಕುಲ ಶಿಕ್ಷಣದ ಮಾದರಿ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಈ ಪರಿಸಿರದ ನಡುವಿನ ತರಗತಿಗಳು ನಡೆಯುತ್ತಿವೆ. ಮತ್ತೆ ಘತಕಾಲದ ವೈಭವವನ್ನು ಮರುಕಳಿಸುತ್ತಿದೆ.

ಇಂತಹ ಶಿಕ್ಷಣದ ಮಾದರಿ ವಿದ್ಯಾಥರ್ಿಗಳಿಗೆ ಸಹಕಾರಿ. ಸ್ವಚ್ಛಂದ ಪ್ರಕೃತಿಯ ನಡುವೆ ಪಾಠ ಕೇಳುವುದು ಸಂತಸದ ವಿಚಾರ, ಪರಿಸರ ಪ್ರೇಮವನ್ನು ಬೆಳೆಸುವ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಇಂತಹ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಹಕಾರಿ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ಆದರ್ಶ್

ಕಾಂಕ್ರೀಟ್ ಕಾಡಿನೊಳಗೆ ಪಾಠ ಕೇಳುವವರಿಗೂ ಪಾಠ ಮಾಡುವವರಿಗೂ ಪ್ರಕೃತಿ ಮಡಿಲು ಅಚ್ಚರಿ ಜೊತೆಗೆ ವಿಚಿತ್ರ ಅನುಭವ ನೀಡುತ್ತದೆ. ನೆಮ್ಮದಿಯ ಭಾವ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಶಿಕ್ಷಕ ವೃತ್ತಿ ಸಾರ್ಥಕ ಭಾವ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಖುಷಿಯಿಂದ ಪಾಠ ಮಾಡಲು ಪ್ರಕೃತಿಯ ಮಡಿಲಿನ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಹಕಾರಿ. ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳೂ 100 ಶೇಕಡ ಹಾಜರು ಖಚಿತ. ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ ಅಧ್ಯಾಪಕ ಸುನಿಲ್

ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಭಾವನೆಗಳ ತಳುಕು, ವಿನೂತನ ಶಿಕ್ಷಣ ಮಾದರಿಯತ್ತ ಬೆಳಕು, ಭಾರತೀಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಒಳಪು ಹೀಗೆ ವಿವಿಧ ಸ್ತರಗಳ ಪರಿಚಯ ನೀಡುತ್ತಿರುವ ಈ ಪಕೃತಿ ಮಡಿಲಿನ ತರಗತಿಗಳು ಇನ್ನಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಲಿ. ಎಲ್ಲಡೆ ನಡೆಯಲಿ

- ಚಂದ್ರಶೇಖರ್ ಎಸ್ ಅಂತರ 

Read More

ಮಾಯಾ ಲೋಕದ ಕಿನ್ನರಿ

ಅದೊಂದು ಜಾದೂ ಪ್ರದರ್ಶನದ ವೇದಿಕೆ. ಮಹಿಳೆಯೊಬ್ಬರು ನಗು ಬೀರುತ್ತಾ ಕಪ್ಪು ಮ್ಯಾಜಿಕ್ ಟೋಪಿ ಹೂಗುಚ್ಛ ಹಿಡಿದುಕೊಂಡು ತೆರೆ ಮೇಲೆ ಬಂದರು. ಹೂವುಗಳನ್ನು ಆಘ್ರಾಣಿಸಿ ದುರ್ವಾಸನೆ ಬೀರುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ಗುಚ್ಛದಲ್ಲಿದ್ದ ಹೂವುಗಳನ್ನೆಲ್ಲಾ ಕಿತ್ತು ತಾನು ತಂದಿದ್ದ ಜಾದು ಬಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಬರಿದಾದ ಗುಚ್ಛವನ್ನು ಮುಚ್ಚಿಟ್ಟರು. ಮಂತ್ರ ಪಠಿಸಿ ಜಾದೂ ಬಟ್ಟೆ ಸರಿಸಿದಾಗ ಸುಗಂಧ ಪರಿಮಳ ಬೀರುವ ಬಣ್ಣ ಬಣ್ಣದ ಹೂವುಗಳು ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷವಾದವು. ಹೀಗೆ ಸುಮಾರು ಎರಡು ಗಂಟೆಗಳ ಕಾಲ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರನ್ನು ಮಾಯಾಲೋಕಕ್ಕೆ ಕೊಂಡೊಯ್ದು ಸಭೀಕರ ಕಣ್ಣಿಗೆ ಕಟ್ಟುವಂತೆ ಲೀಲಾಜಾಲವಾಗಿ ಜಾದೂ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿದರು.

ತನ್ನ ಜಾದೂ ತಂತ್ರಾರಿಕೆಯಿಂದ ಎಲ್ಲರನ್ನೂ ಸಂಮೋಹನಗೊಳಿಸಿ, ಮಾಯಾ ಲೋಕದ ಬಲೆ ಬೀಸಿದವರು ಜಾದೂ ಪ್ರವೀಣೆ ಉಜಿರೆಯ ರಕ್ಷಾ ನಾಯಕ್.

ಸಣ್ಣ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲೇ ಜಾದೂ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳನ್ನು ನೋಡಿ, ಅದರ ತಂತ್ರಗಾರಿಕೆ ಕಲೆಗೆ ಮನಸೋತು ತಾನೂ ಜಾದೂಗಾರ್ತಿಯಾಗಬೇಕೆಂದು ಕನಸು ಕಂಡರು. ಜಾದೂ ಕುರಿತಾದ ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಓದಿ ತಾನ್ನ 11ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲೇ ಅಂಜಿಕೆ ಪಡದೆ ವೇದಿಕೆ ಏರಿ ಜಾದೂಗಳನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿದರು. ಪ್ರೇಕ್ಷಕರಿಂದ ಭೇಷ್ ಎನಿಸಿಕೊಂಡವರು ರಕ್ಷಾ ನಾಯಕ್.

ಐದನೇ ತರಗತಿಯ ರಜೆಯಲ್ಲಿ ಕೇರಳದಲ್ಲಿರುವ ಚಿಕ್ಕಪ್ಪನ ಮನೆಗೆ ಹೋಗಿದ್ದೆ. ಅಲ್ಲಿಯ ಜಾದೂ ಪ್ರದರ್ಶನ ಕಂಡು ಜಾದೂ ಪ್ರವೀಣೆಯಾಗಬೇಕೆಂದು ಪಣತೊಟ್ಟೆ. ನನ್ನ ಆಸೆ ಅರಿತ ಚಿಕ್ಕಪ್ಪ ಕೆಲ ಜಾದೂ ಪರಿಕರಗಳನ್ನು ತಂದು ಕೊಟ್ಟರು. 6ನೇ ತರಗತಿಯಲ್ಲಿರುವಾಗ ಕುದ್ರೋಳಿ ಗಣೇಶ್ ರ ಮೂರು ದಿವಸದ ಜಾದೂ ಕಲಿಕೆಯ ಶಿಬಿರಕ್ಕೆ ತೆರಳಿ ಸಕಷ್ಟು ಕಲಿತೆ. ನಂತರ ಬೆಳ್ತಂಗಡಿ ಉಜಿರೆ ಧರ್ಮಸ್ಥಳ ಆಸು ಪಾಸು ಗಣೇಶೋತ್ಸವ, ಲಕ್ಷಾದೀಪೋತ್ಸವ ಹಾಗೂ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಜಾದು ಮಾಡಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದೆ ಎಂದು ತನ್ನ ಮಾಯಾ ಲೋಕದ ಪಯಣದ ಕುರಿತು ನೆನಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ ರಕ್ಷಾ.

ರಕ್ಷಾ ಸ್ವಆಸಕ್ತಿ ಪರಿಶ್ರಮದಿಂದ ಜಾದು ವಿದ್ಯೆ ಕಲಿತರು. ಮೊದಮೊದಲು ವೇದಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ 15 ನಿಮಿಷಗಳ ಪ್ರದರ್ಶನ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದ ಅವರು ಈಗ 2 ಗಂಟೆಗಳ ಹೊತ್ತು ಲೀಲಾಜಾಲವಾಗಿ ಮಾಯಾಲೋಕದಲ್ಲಿ ವೀಕ್ಷಕರನ್ನು ತೇಲಿಸುವಷ್ಟು ಕೌಶಲ್ಯ ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ. ಸುಮಾರು ನೂರು ವೇದಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಅವರ ಇಂದ್ರಜಾಲ ಕಸರತ್ತುಗಳು ಪ್ರದರ್ಶನವಾಗಿದೆ. ಅವರ ಜಾದು ಪಯಣಕ್ಕೆ 15 ವರ್ಷಗಳು ತುಂಬಿವೆ.

ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ  ದೆಸೆಯಲ್ಲಿ ಓದಿನಲ್ಲೂ ಮುಂದಿದ್ದ ರಕ್ಷಾ ನಾಯಕ್ ಉಜಿರೆ ಎಸ್. ಡಿ.ಎಂ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ಬಿ.ಎ.ಸ್ಸಿ. ಪದವಿ ವ್ಯಾಸಂಗ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾಗ ವಿಜ್ಞಾನದ ವಿಷಯದಡಿ ತಾನು ರೂಪಿಸಿದ ಒಂದು ಯೋಜನೆಗೆ (2006)ಯುವ ವಿಜ್ಞಾನಿ ಎಂಬ ಬಿರುದನ್ನು ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಭಾರತೀಯ ವಿಜ್ಞಾನ ಸಂಸ್ಥೆ ನೀಡಿತ್ತು.

ನನ್ನ ಸಾಧನೆಗೆ ತಂದೆ-ತಾಯಿ ರತ್ನಾಕರ ಪ್ರಭು ಮತ್ತು ರೇಖಾ ಪ್ರಭುರ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹ ಕಾರಣ. ಜಾದೂ ಲೋಕದ ಯಶಸ್ಸಿಗೆ ಕುದ್ರೋಳಿ ಗಣೇಶ್ ಸ್ಪೂರ್ತಿ  ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಪ್ರಸ್ತುತ ದಾಂಪತ್ಯ ಜೀವನಕ್ಕೆ ಕಾಲಿಟ್ಟಿರುವ ರಕ್ಷಾ ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ವಾಸ್ತವ್ಯವಿದ್ದಾರೆ. 3 ವರುಷದ ಹೆಣ್ಣು ಮಗುವಿನ ಅಮ್ಮನಾಗಿ ಜಾದೂ ಲೋಕದ ನಂಟನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳಲು ಇಷ್ಟವಿಲ್ಲದೆ ಜಾದೂ ವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಗಂಡನ ಬೆಂಬಲವೂ ಅವರಿಗಿದೆ. ಬಿಡುವಿನಲ್ಲಿ ಮಂಗಳೂರು ಉಜಿರೆ ಧರ್ಮಸ್ಥಳ ಸುತ್ತಮತ್ತಲಿನ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಜಾದೂ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳನ್ನು ರಕ್ಷಾ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.

ದಾಂಪತ್ಯ ಜೀವನಕ್ಕೆ ಕಾಲಿಟ್ಟ ಬಳಿಕ ಮಹಿಳೆಯರು ಜಾದೂ ವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಕೈಬಿಡುತ್ತಾರೆ.. ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ಆರು ಮಹಿಳೆಯರು ಮಾತ್ರ ಮದುವೆಯ ಬಳಿಕವೂ ಜಾದು ಹವ್ಯಾಸ ಮುಂದುವರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಜಾದೂಗಾರರಾಗಲು ಬಯಸುವ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಅವರ ಕೌಶಲ್ಯ ಕ್ರಿಯಾಶೀಲತೆಯನ್ನು ವಿಕಸನಗೊಳಿಸಲು ಸೂಕ್ತ ವೇದಿಕೆ ಲಭಿಸಬೇಕಿದೆ ಜಾದೂ ಕಲಿಯುವ ಆಸಕ್ತಿ ಇರುವ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಜಾದೂ ಕಲಿಸುತ್ತಿದ್ದೇನೆ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ ರಕ್ಷಾ. ದೂರವಾಣಿ ಸಂಖ್ಯೆ. 99*5**82*4         - ಚಂದ್ರಶೇಖರ್ ಎಸ್ ಅಂತರ.

Read More

ಕೃಷಿಗೂ ಬಂತು ವಲಸೆಯ ಖುಷಿ

ಅಡಿಕೆ ತೋಟದಲ್ಲಿ ವಲಸೆ ಕಾರ್ಮಿಕರು 
ಹಿಂದೆ ಕಾಂಕ್ರೀಟ್ ಹಾಕಲು, ಡಾಂಬರು ಹಾಕಲು ರಸ್ತೆ ಕಾಮಗಾರಿಗೆ ಜನರು ಘಟ್ಟ ಪ್ರದೇಶದಿಂದ ವಲಸೆ ಬರುತ್ತಿದ್ದರು. ಆದರೆ ಈಗ ಅಲ್ಲಿಯ ಜನರು ಬಯಲು ಸೀಮೆಯ ಹೆಕ್ಟರ್ಗಟ್ಟಲೆ ಕೃಷಿಯ ಜೊತೆಗೆ ಕರಾವಳಿಯ ಸೆಂಟ್ಸ್ಗಟ್ಟಲೆ ಜಾಗದ ಕೃಷಿಯೆಡೆಗೆ ಕಣ್ಣ ಹಾಯಿಸಿದ್ದಾರೆ. ದೂರದೂರಿಂದ ಬಂದು ಕರಾವಳಿ ಮಣ್ಣಲ್ಲಿ ಬೆವರು ಹರಿಸಿ ಇಲ್ಲಿಯ ಅಡಿಕೆ ಕೃಷಿಗೆ ಜೀವ ತುಂಬುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.

ಅದು ಕೆಲ ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದಿನ ದೃಶ್ಯ, ಎಲ್ಲಿ ನೋಡಿದರಲ್ಲಿ ಬುಟ್ಟಿ, ಪಿಕ್ಕಾಸು ಹಿಡಿದುಕೊಂಡು ಜನರು ತೋಟಗಾರಿಕೆ ಕಾರ್ಯದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮನ್ನು ತಾವು ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರು. ಕರಾವಳಿಯಾದ್ಯಂತ ಅಡಿಕಡ ಕೃಷಿ ಭರದಿಂದ ಸಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಅಡಿಕೆ ತೋಟಕ್ಕೆ ಮಣ್ಣು ಹಾಕಲು, ಗೊಬ್ಬರ ಹಾಕಲು ಹೀಗೆ ಎಲ್ಲಾ ಕೆಲಸಕ್ಕೂ ಕೆಲಸಗಾರರು ಯಥೇಚ್ಛವಾಗಿ ಸಿಗುತ್ತಿದ್ದರು. ಕರಾವಳಿಯ ಕೃಷಿಕರಿಗೆ, ಕೃಷಿ ಕಾರ್ಮಿಕರಿಗೆ ಅಡಿಕೆ ತೋಟಗಾರಿಕೆ ಜೀವಾಳವಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ ಈಗಿನ ವಾಸ್ತವ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ತೀರ ವ್ಯತಿರಿಕ್ತವಾಗಿದೆ. ಬೆವರು ಹರಿಸಿ ಡುಡಿಯುವುದಕ್ಕೆ ಜನರು ಒಲ್ಲೆ ಎನ್ನುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಅಡಿಕೆ ಕೃಷಿಗೂ ವಲಸೆಯ ಬಣ್ಣ ಲೇಪಿದೆ.

ದಾವಣಗೆರೆ, ಶಿವಮೊಗ್ಗ, ಬೆಳಗಾವಿ ಹೀಗೆ ಬಯಲು ಸೀಮೆಯ ಬಿಸಿಲು ನಾಡಿನ ಜನರು ಕರಾವಳಿಯೆಡೆಗೆ ತಂಡೋಪತಂಡವಾಗಿ ವಲಸೆ ಬರುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಇಲ್ಲಿಯ ಅಡಿಕೆ, ರಬ್ಬರ್ ಕೃಷಿ ಕೆಲಸಗಳನ್ನು ಕಾಂಟ್ರ್ಯಾಕ್ಟ್ ವಹಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.  ಕಂಗು ತೆಂಗುಗಳ ಬುಡ ಬಿಡಿಸುವುದು, ಮಣ್ಣು ಹಾಕುವುದು, ಗೊಬ್ಬರ ಹಾಕುವುದು, ಸಸಿ ನೆಡುವುದು ಹೀಗೆ ತೋಟಗಾರಿಕೆಯ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಕೆಲಸಗಳನ್ನು ಅಚ್ಚುಕಟ್ಟಾಗಿ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.

ಒಂದೊಂದು ತಂಡದಲ್ಲೂ ಸುಮಾರು 40 ರಿಂದ 50 ಮಂದಿ ಇರುತ್ತಾರೆ. ಅದಕ್ಕೊಬ್ಬ ಮೇಸ್ತ್ರಿ [ಮುಖ್ಯಸ್ಥ] ಇರುತ್ತಾರೆ. ವಿವಿಧೆಡೆ ಏಕಕಾಲಕ್ಕೆ ಕೆಲಸವನ್ನು ವಹಿಸಿಕೊಂಡು ತಂಡವನ್ನು ಗುಂಪಗಳನ್ನಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಿ ಆಯಾಯ ಕೆಲಸಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಲು ವಿವಿಧೆಡೆಗೆ ಕಳಿಸಿಕೊಡುವ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ಮೇಸ್ತ್ರಿಯದ್ದು. ಕಂಗು ಲೆಕ್ಕ, ಜಾಗದ ವಿಸ್ತೀರ್ಣಕ್ಕೆ ಹೊಂದುಕೊಂಡು ಜನರನ್ನು ಗುಂಪುಗಳನ್ನಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಎಕ್ಕರೆಗಟ್ಟಲೆ ಜಾಗವಿದ್ದಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲಿಗೆ ಜಾಸ್ತಿ ಕೆಲಸಗಾರರನ್ನು ಹೊಂದಿಸಿ ಸಣ್ಣ ಸೆಂಟ್ಸ್ ತೋಟದ ಕೆಲಸಗಳಿಗೆ, ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಹೊಂದುವಂತೆ ಕೆಲಸಗಾರರ ಗುಂಪುಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸುತ್ತಾರೆ.

ನಾನು ದಾವಣಗೆರೆಯವನು ಸುಮಾರು 6-7 ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಕರಾವಳಿಯಲ್ಲಿ ಕೃಷಿ ಕೆಲಸಗಳನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದೇನೆ. ನಮ್ಮದು 50 ಜನರ ತಂಡವಾಗಿದೆ. ಕೆಲಸಗಳನ್ನು ಕಾಂಟ್ರ್ಯಾಕ್ಟ್ ವಹಿಸಿಕೊಂಡು ಸಂಬಳ ಮಾತನಾಡಿ ನಮ್ಮ ತಂಡವನ್ನು ಅಲ್ಲಿಗೆ ಕಳುಹಿಸುವ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ನನ್ನದು. ನಾವು ಹಣವನ್ನು ಸಮಾನವಾಗಿ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುತ್ತೇವೆ. ಹಣ ಹಂಚಿಕೆಯ ವಿಚಾರದಲ್ಲಿ ಲಿಂಗ ತಾರತಮ್ಯ ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ. ಕಾಯಕವೇ ನಮ್ಮ ದೇವರು. ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ ತಂಡದ ಮೇಸ್ತ್ರಿ ಆರ್ ಟಿ ಪಾಪಣ್ಣ.

ಮುಂಜಾನೆ ಎಳು ಗಂಟೆಯಿಂದ ಸಂಜೆ 4.00ರ ವರೆಗೆ ಅವರ ಕೆಲಸದ ಸಮಯ. ಮಧ್ಯಾಹ್ನದ ಊಟದ ಬಿಡುವೆಂದು ಕಾಲು-ಅರ್ಧ ಗಂಟೆಯಷ್ಟು ವಿರಾಮ ಬಿಟ್ಟರೆ ಅವರದು ನಿರಂತರ ಕೆಲಸ. ಕೆಲಸವನ್ನು ಕಾಂಟ್ರ್ಯಾಕ್ಟ್ ವಹಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದರಿಂದ ಊಟ ತಿಂಡು ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಅವರೇ ತಯಾರಿಸಿ ಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ವಾಸಕ್ಕೆ ಅವರದೇ ಟೆಂಟ್ ಕಟ್ಟಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಕೆಲಸದ ವಿಚಾರದಲ್ಲಿ 'ಆಳಿದ್ದ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ದೂಳಿಲ್ಲ' ಎಂಬಂತೆ ಅಷ್ಟೊಂದು ನಿಷ್ಠೆಯಿಂದ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಇಲ್ಲಿ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಜನ ಸಿಗುವುದಿಲ್ಲ ಹಾಗಾಗಿ ಘಟ್ಟದಿಂದ ಜನರನ್ನು ಕರೆಸಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿಸುವ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಒದಗಿದೆ. ಅವರ ಕೆಲಸವನ್ನು ನಾವು ಮೆಚ್ಚಲೇ ಬೇಕು. ಕಾಂಟ್ರ್ಯಾಕ್ಟ್ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ನೀಡುವ ಹಣಕ್ಕೇನು ಮೋಸವಾಗದ ಹಾಗೆ ಕೆಲಸ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಾರೆ. ಅವರ ಶ್ರಮ, ಕೆಲಸದ ವೈಖರಿ ಕಂಡಾಗ ಇನ್ನೂ ನೂರು ರುಪಾಯಿ ಹೆಚ್ಚು ಕೊಡುವ ಅನಿಸುತ್ತದೆ. ಅಷ್ಟು ವೇಗ ಮತ್ತು ನಿಷ್ಠೆಯ ಕೆಲಸ ಅವರದು ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ ಮಾಲಾಡಿಯ ತೆಂಗು ಕೃಷಿಕ ರಾಘವೇಂದ್ರ.

ಕರಾವಳಿಯಾದ್ಯಂತ ಇಂತಹ ಅನೇಕ ಬಯಲು ಸೀಮೆಯ ತಂಡಗಳನ್ನು ನಾವು ಕಾಣಬಹುದಾಗಿದೆ. ಇಲ್ಲಿಯ ಕೃಷಿಗೆ ಬಯಲು ಸೀಮೆಯ ಕಂಪು ಹರಡಿದೆ. ಆರ್ ಟಿ ಪಾಪಣ್ಣ ರನ್ನು. ಸಂಪರ್ಕಿಸಿ 9945903260

-ಚಂದ್ರಶೇಖರ್ ಎಸ್ ಅಂತರ

Read More

ಜಾತ್ರೆಯ ಜಂಗುಳಿಯೊಳಗೆ.....!

ಸಾಲುಗಟ್ಟಲೆ ವೈವಿದ್ಯತೆಯ ಅಂಗಡಿ ಮುಂಗಟ್ಟುಗಳು, ಜನರ ನೂಕುನುಗ್ಗಲು ಥರ ಥರದ ವೇಷಭೂಷಣಗಳು ಗೌಜಿಗದ್ದಲ ಇವೆಲ್ಲ ಕಾಣಸಿಗುವುದು ಕರಾವಳಿಯ ಜಾತ್ರೆಗಳ ಸಂತೆಗಳಲ್ಲಿ... ಹೌದು ಇದು ಸಂತೆ ಜಾತ್ರೆಗಳ ಸಮಯ. ಜನಜಂಗುಳಿಯ ಮೇಳ. ಮೈಕ್ ಬ್ಯಾಂಡ್ ಸೆಟ್, ಚೆಂಡೆ, ವಾದ್ಯಗಳ ನಾದದ ಕಲರವ, ತುಳು ನಾಡ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಬಿಂಬಿಸುವ ಜಾತ್ರ್ಯೋತ್ಸವದ ಪರ್ವ ಕಾಲ.

ನಾಗರಪಂಚಮಿಯಂದು ಕವಲೊಡೆದು ದಸರಾ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಚಿಗುರು ಪಡೆದು ಹೊಸ ವರುಷದ ಹೊಸ್ತಿಲಲಿ ಕರಾವಳಿಯ ಉದ್ದಗಲಕ್ಕೂ ಹಬ್ಬುವ ಹಬ್ಬ ಉತ್ಸವಗಳು ತುಳುನಾಡ ಶ್ರೀಮಂತ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಪ್ರತಿಬಿಂಬ. ಪತ್ತನಾಜೆಯಿಂದ ನಾಗರ ಪಂಚಮಿಯವರೆಗೆ ಜಾತ್ರೆಗಳಿಗೆ ವಿರಾಮ. ನಾಗರ ಪಂಚಮಿ ಕಳೆಯುತ್ತಲೇ ತುಳುನಾಡ ಹಬ್ಬಗಳಿಗೆ ಬಿಡುವಿಲ್ಲ. ದೀಪಾವಳಿ ಕಳೆದು ಲಕ್ಷದೀಪೋತ್ಸವಗಳು ಮುಗಿದ ಬಳಿಕ ಪತ್ತನಾಜೆವರೆಗೂ ಸಂಭ್ರಮವೋ ಸಂಭ್ರಮ. ಜಾತ್ರೆಗಳಿಗೆ ಧರ್ಮದ ಲೇಪವಿದ್ದರೂ, ಇದು ಒಗ್ಗಟ್ಟಿನ ಭೇದ-ಭಾವ ಮೆಟ್ಟಿನಿಲ್ಲುವ ಒಗ್ಗಟ್ಟಿನ ಪ್ರತೀಕಗಳು. 

ಜಾತ್ರೆ ಉತ್ಸವಗಳಲ್ಲಿ ಸಂತೆಗಳಿಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಹಬ್ಬದ ವಾತಾವರಣ ಸೃಷ್ಠಿಯಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಜಾತ್ರೆಗಳಿಗೆ ಸಂತೆಯೇ ಮೆರುಗು. ಪುಟ್ಟ ಮಕ್ಕಳಿನಿಂದ ಹಿಡಿದು ದೊಡ್ಡವರೂ ತಮಗಿಷ್ಟವಾದ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಖರೀದಿಸಲು ಸಂತೆಯೆಡೆ ಗುಂಪು ಗುಂಪಾಗಿ ದಪುಗಾಲು ಹಾಕಿ, ಚೌಕಾಸಿಗಾಗಿ ಮಾತಿಗಿಳಿದು ಅಂತೂ ಅಂದು ಕೊಂಡ ಬೆಲೆಗೆ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಕೊಂಡುಕೊಂಡು ಪಡುವ ಆ ಖುಷಿ ಧನ್ಯತಾ ಭಾವ ಕಾಣ ಸಿಗುವುದು ಸಂತೆಯಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ. ಆ ಅನುಭವ ವರ್ಣಿಸಲಸಾಧ್ಯ.

ಮಕ್ಕಳು ಆಟಿಕೆಗಳ ಅಂಗಡಿಗಳೆದುರು ಅದು ಬೇಕು ಇದು ಬೇಕು ಎಲ್ಲವೂ ಬೇಕು...ಎಂಬ ಹಠ, ಪರ್ಸ್ನಲ್ಲಿ ಹಣ ಎಷ್ಟಿದೆ ಎಂದು ಗುಟ್ಟು ಬಲ್ಲ ತಾಯ್ತಂದೆ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಸಮಾಧಾನ ಪಡಿಸುವುದು.. ಮಕ್ಕಳು ಅಮ್ಮನೊಂದಿಗಿನ ಜಗಳವಾಡಿ ಚೀರಾಡುವುದು ಇಂತಹ ಗದ್ದಲ ಸಂತೆಯ ಮೆರುಗನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತವೆ.

ಸಂತೆ ಎಂದರೆ ಅಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲವೂ ಸಿಗುತ್ತದೆ ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆ ಗ್ರಾಮೀಣ ಜನರದ್ದು. ಇಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಮುಕ್ತ ಸ್ವಾಗತ. ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಅಟಿಕೆಗಳು. ಸ್ತ್ರೀಯರಿಗೆ ಅಲಂಕಾರಿಕ ವಸ್ತುಗಳು, ಜ್ಯೂಸ್, ತಿನಿಸುಗಳು ಐಸ್ಕ್ರೀಮ್ಗಳು, ಪಡ್ಡೆ ಹುಡುಗರಿಗೆ ನೆಚ್ಚಿನ ತಾರೆಯರ ಫೋಟೋಗಳು, ವೃದ್ಧರಿಗೆ ಪುರಾಣದ ಪುಸ್ತಕಗಳು. ಹೀಗೆ ಆಯಾಯ ವಯಸ್ಸಿಗೆ ತಕ್ಕವುಗಳು ಸಂತೆಯಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯ ಹಾಗಾಗಿ ಸಂತೆಗೆ ಹೋಗುವುದು ಎಂದರೆ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಪಂಚಪ್ರಾಣ. ಅದರಲ್ಲೂ ಮಹಿಳೆಯರಿಗಂತೂ ಊರಿನ ಜಾತ್ರೆಯ ಸಂತೆ ವರ್ಷದ ಶಾಪಿಂಗ್ ನ ಪರ್ವ ದಿನ

ಜಾತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಮಕ್ಕಳ ಅಟಿಕೆಗಳಿಗೆ, ಸ್ತ್ರೀ ಅಲಂಕಾರಿಕ ವಸ್ತುಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಬೇಡಿಕೆ. ಆ ವಸ್ತುಗಳ ಮುಂಗಟ್ಟುಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ವ್ಯಾಪಾರವಾಗುತ್ತದೆ ಲಾಭಗಳಿಸುವ ವಿಚಾರದಲ್ಲಿ ಆಯಾಯ ಉತ್ಸವ ಜನಸಾಗರದ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿದೆ. ಒಂದೇ ಬಗೆಗಿನ ವಸ್ತುಗಳ ಅಂಗಡಿ ಮುಂಗಟ್ಟುಗಳು ಎಷ್ಟು ಸಂತೆಯಲ್ಲಿದೆ ಎನ್ನುವುದರ ಮೇಲೆಯೂ ಲಾಭದ ವಿಚಾರ ನಿಲ್ಲುತ್ತದೆ.

ಮಳೆಗಾಲದ ವೇಳೆ ಸಂತೆ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳಿಗೆ ವಿರಾಮ ಆಗ ಕೆಲವು ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳು ಕೃಷಿಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದೂ ಉಂಟು. ಉತ್ಸವಗಳು ಪ್ರಾರಂಭವಾದ ಬಳಿಕ ಕೃಷಿಗೆ ಕೋಕ್. ಮಳೆಗಾಲ ವೇಳೆಗೆ ನೆನೆಗುದಿಗೆ ಬೀಳುವ ಸಂತೆಯ ಟೆಂಟ್ಗಳು ಹೊಸ ವರುಷದ ವೇಳೆ ಅಲ್ಲಲ್ಲಿ ಗರಿಗೆದರುತ್ತದೆ.

 ಎಲ್ಲೆಲ್ಲಿ ಜಾತ್ರೆಗಳು ಇರುತ್ತವೆ ಎಂಬ ಪಟ್ಟಿ ಈ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳಲ್ಲಿ ಮೊದಲೇ ಸಿದ್ಧ. ಜಾತ್ರೆಗೆ ಒಂದೆರಡು ದಿನ ಮೊದಲೇ ತೆರಳಿ ಮಳಿಗೆಗಳ ಜಾಗದ ಸುಂಕ ಪಾವತಿಸಿ ಸರಕು ಸರಂಜಾಮುಗಳೊಂದಿಗೆ ವ್ಯವಸ್ಥಿತವಾಗಿ ಜೋಡಿಸಿಡುತ್ತಾರೆ

ಸಂತೆಯ ಜನಜಂಗುಳಿ ಆಕರ್ಷಣೆ, ಜನರ ಭರಾಟೆ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಯಾರೂ ಇಷ್ಟ ಪಡುವುದಿಲ್ಲ. ಕರಾವಳಿಯಲ್ಲಿ ಸಂತೆಗಳು ರೆಕ್ಕೆ ಬಿಚ್ಚುವ ಕಾಲ. ಜಾತ್ರೆಯ ಸಂತೆ ಸುತ್ತಾಡಿ ಆನಂದ ಪಡಲು ಇದು ಸಕಾಲ. 

-ಚಂದ್ರಶೇಖರ್ ಎಸ್ ಅಂತರ

Read More

ಕ್ರಿಯಾಶೀಲ ವಿಕಸನಕ್ಕೊಂದು ವೇದಿಕೆ

 ಕಾಲೇಜು ಅಂಗಳದಲ್ಲಿ ರಂಗ ತರಬೇತಿ 

 ಕಾಲೇಜು ಕೇವಲ ನಾಲ್ಕು ಗೋಡೆಯ ಉಪನ್ಯಾಸವಲ್ಲ. ಬದಲಾಗಿ ವಿಧ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಸರ್ವತೋಮುಖ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ವೇದಿಕೆ. ಕಲಿಕೆಯ ಜೊತೆ ವಿಧ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಕ್ರಿಯಾಶೀಲತೆಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಾಶಸ್ತ್ಯ ದೊರೆಯುತ್ತಿದೆ. ಕಲೆಗೆ ತಕ್ಕ ಬೆಲೆ ಸಿಗುತ್ತಿದೆ. ಪಠ್ಯ ಕಲಿಕೆಯ ಜೊತೆ ವಿಧ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಕ್ರಿಯಾಶೀಲ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಪ್ರಾಶಸ್ತ್ಯ ದೊರೆತರೆ ಶಿಕ್ಷಣದ ಉದ್ದೇಶ ಸಾರ್ಥಕ.

ಮಂಗಳೂರು ವಿ.ವಿ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯ ಕಾಲೇಜುಗಳಲ್ಲೂ ವಿಧ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಸರ್ವತೋಮುಖ ಅಭಿವರದ್ಧಿಗೆ ಅವಕಾಶ ಕಲ್ಪಿಸುವ ಸಾಕಷ್ಟು ಪ್ರಯತ್ನಗಳು ನಡೆಯುತ್ತಿವೆ. ವಿಧ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಶಿಕ್ಷಣದ ಜತೆ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವ ವಿಕಸನಕ್ಕೆ ಹೊಸ ರೂಪ ನೀಡುವ ರಂಗ ತರಬೇತಿ ಕೇಂದ್ರಗಳು ಈ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಬೆಳವಣಿಗೆ. ಕರಾವಳಿಯ ಒಂಡೆರಡು ಕಾಲೇಜುಗಳು ಮಾತ್ರ ರಂಗ ತರಬೇತಿಗೆ ಮಹತ್ವ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದವು. ಆದರೆ ಇತ್ತೀಚಿಗೆ ಕರಾವಳಿಯ ಬಹತೇಕ ಕಾಲೇಜುಗಳಲ್ಲಿ ತಂಗ ಚಟುವಟಿಕೆ ಗರಿಗೆದರುತ್ತಿರುವುದು ಶುಭ ಸಂಕೇತ.

ರಂಗ ಶಿಕ್ಷಣ ವಿಧ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ  ಕಲಿಕೆಯ ಜೊತೆಜೊತೆಗೆ ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಕಾಲೇಜಿನ ಸಮಯಕ್ಕೆ ಸರಿ ಹೊಂದುವಂತೆ ವಿಧ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ  ತಂದರೆಯಾಗದಂತೆ ರಂಗ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ನೀಡಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಆಸಕ್ತರು ರಂಗ ತರಬೇತಿ ಪಡೆಯಬಹುದು. ರಂಗ ಶಿಕ್ಷಣ ಅನೇಕ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಸಹಕಾರಿಯಾಗಿದೆ. ವೇದಿಕೆ ಏರಲು ನಡುಗುವ ವಿಧ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು  ಸಾವಿರಾರು ಪ್ರೇಕ್ಷಕರ ಎದುರು ನಿಂತು ನಿರರ್ಗಳವಾಗಿ ಮಾತನಾಡುವ ಛಾತಿಯನ್ನು ರಂಗ ಶಿಕ್ಷಣ ಬೆಳೆಸಬಲ್ಲುದು. ನಾಚಿಕೆ, ಅಂಜಿಕೆ ಸ್ವಭಾವದ ವಿಧ್ಯಾರ್ಥಿಳು ರಂಗ ಶಿಕ್ಷಣ ಪಡೆದು ಬಳಿಕ ಅಚ್ಚರಿ ಪಡುವಷ್ಟು ಬದಲಾದ ಅನೇಕ ಉದಾಹರಣೆಗಳಿವೆ.

ರಂಗ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಅಭಿನಯ ಕಲೆಯನ್ನು ಮಾತ್ರ ನೀಡುತ್ತದೆ ಎಂದು ಭಾವನೆ ಇದೆ. ಆದರೆ ಒಮ್ಮೆ ರಂಗ ತರಬೇತಿ ಕೇಂದ್ರಕ್ಕೆ ಭೇಟಿ ನೀಡದರೆ ಅಲ್ಲಿಯ ಕಲಿಯೆಯ ದರ್ಶನವಾಗುತ್ತದೆ. ಅಭಿನಯ ಜೊತೆಗೆ ಇನ್ನೊಬ್ಬರಲ್ಲಿ ಹೇಗೆ ವರ್ತಿಸಬೇಕು, ಮಾತನಾಡಬೇಕು. ಹೇಗೆ ಗೌರವಿಸಬೇಕು ಎಂಬುದನ್ನು ರಂಗ ಶಿಕ್ಷಣ ಕಲಿಸುತ್ತದೆ. ಸಣ್ಣ ದನಿಯಲ್ಲಿ ಮಾತನಾಡುವವರು ತೆರೆಯ ಮೇಲೆ ನಿಂತಾಗ ಮೈಕ್ ಇಲ್ಲದೆ ಸಭಾಂಗಣದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಕೂತವರಿಗೂ ಕೇಳುವಷ್ಟು ಧ್ವನಿ ಹೇಗೆ ಬರಿಸುವುದು ಎಂದು ರಂಗ ಶಿಕ್ಷಣ ಕಲಿಸುತ್ತದೆ. ಇದರ ಪರಣಾಮ, ಅಂದು ವೇದಿಕೆ ಹತ್ತಲು ಹೆದರುತ್ತಿದ್ದವರು, ಪ್ರೇಕ್ಷಕರ ಮುಂದೆ ನೆಗೆಪಾಟಲಿಗೀಡಾದವರು ಇಂದು ಅಷ್ಟು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಮಾತಾಡ್ತಾರೆ ಅವರೇನಾ ಇವರು ಎಂದು ಕೇಳುವಷ್ಟು ಬದಲಾಗಿದ್ದಾರೆ.

ವಿಧ್ಯಾರ್ಥಿ  ಕಲಾವಿದರು ಯಾವ ವೃತ್ತಿ ಪರ ರಂಗ ಭೂಮಿ ಕಲಾವಿದರಿಗೂಗೂ ಕಡಿಮೆ ಇಲ್ಲದಂತೆ ತಮ್ಮನ್ನು ತಾವು ತೆರೆಯ ಮೇಲೆ ತೆರೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಇತ್ತೀಚಿಗೆ ಮಂಗಳೂರು ವಿ.ವಿ ಅಂತರ್ ಕಾಲೇಜು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ವೀಕ್ಷಿಸಿದ ಗೆಳೆಯರೊಬ್ಬರು ಉದ್ಘರಿಸಿದರು.

ವಿಧ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಕೇವಲ ಪುಸ್ತಕದ ಹುಳುವಾಗಬಾರದು ಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕತೆ ಎಂಬ ಶಾಲೆಯ ಕಾಗುಣಿತ ವಿದ್ಯಾಥರ್ಿಗಳು ಅರಿತಿರಬೇಕು. ಕೇವಲ ಪುಸ್ತಕ ಜ್ಞಾನವಿದ್ದರೆ ಸಾಲಲ್ಲ್ಲ. ಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕತೆಯ ಗುಣಗಳು ವಿಧ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಲ್ಲಿರಬೇಕಾದುದು ಕಾಲದ ಬೇಡಿಕೆ. ಹಾಗಾಗಿ ಕಾಲೇಜು ರಂಗ ತರಬೇತಿ ಕೇಂದ್ರಗಳೂ ವಿಧ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ  ಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕತೆಯನ್ನು ಪೋಷಿಸುವ ವೇದಿಕೆಯಾಗಿದೆ. ಬಿಡುವಿಲ್ಲದ ಶಿಕ್ಷಣ ಈಗಿನದು. ಆಯಾಸಗೊಂಡು ರಂಗ ತರಬೇತಿ ಕೇಂದ್ರಕ್ಕೆ ಬರುವ ವಿಧ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಉಲ್ಲಾಸಗೊಳಿಸುವ ಕೆಲಸ ಮೊದಲು ಮಾಡುತ್ತೇವೆ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ ಉಜಿರೆ ಎಸ್.ಡಿ.ಎಂ ಕಾಲೇಜಿನ ರಂಗ ತರಬೇತುದಾರೆ ಗೀತಾ ಸುಲ್ಯ. 

ನಾನು ಕಾಲೇಜಿಗೆ ಬಂದಾಗ ಹಿಂಜರಿಕೆ ಸ್ವಭಾವದವಳಗಿದ್ದೆ. ಪುಸ್ತಕದ ಹುಳುವಾಗಿದ್ದೆ. ಹೊರಗಿನ ಪ್ರಂಪಂಚದ ಜ್ಞಾನ ಅಷ್ಟಕಷ್ಟೇ ಇತ್ತು. ರಂಗ ತರಬೇತು ಕೇಂದ್ರಕ್ಕೆ ಹೋದ ನಂತರ ಎಲ್ಲವೂ ಬದಲಾಯ್ತು. ಹಲವಾರು ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದೇನೆ. ಖುಷಿಯಾಗಿದ್ದೇನೆ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ ಎಸ್.ಡಿ.ಎಂ ಕಾಲೇಜು ವಿಧ್ಯಾರ್ಥಿನಿ ಸಂಧ್ಯಾ ಶೆಣೈ.

ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಿಂದ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿಸ ರಂಗ ಶಿಕ್ಷಣ ನೀಡುತ್ತಿರುವದರಿಂದ ಹಲವಾರು ಸಮಸ್ಯೆಗಳು ಆಗುತ್ತಿದೆ. ಸೆಮಿಸ್ಟರ್ ಪದ್ಧತಿ ಈಗಿನ ಕಾಲೇಜು ಶಿಕ್ಷಣವಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಯುದ್ಧಕಾಲೇ ಶಸ್ತ್ರಭ್ಯಾಸ ಎನ್ನುವಂತಾಗಿದೆ ರಂಗ ಶಿಕ್ಷಣ. ಪಠ್ಯ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳ ಜೊತೆ ರಂಗ ಶಿಕ್ಷಣ ಸೇರಿಸಬೇಕೆಂದು ಒತ್ತಾಯ ಮಾಡಿ ಸಾಕಾಗಿದೆ. ನಮ್ಮ ಕೂಗು ಯಾರಿಗೂ ಕೇಳದಾಗಿದೆ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ ರಂಗ ತರಬೇತುದಾರರೊಬ್ಬುರು.

ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ರಂಗ ತರಬೇತು ಪಡೆದು ವೃತ್ತಿಪರ ಅಭಿನಯದತ್ತ ಒಲವು ತೋರಿಸಿದ ದೃಷ್ಟಾಂತಗಳೂ ಇವೆ. ಮೈಸೂರು-ಧಾರವಾಡದ ರಂಗಾಯಣ, ಹೆಗ್ಗೋಡಿನ ನೀನಾಸಂನವರು ಆಸಕ್ತರನ್ನು ಕೈಬೀಸಿ ಕರೆಯುತ್ತಿದೆ. ರಂಗಾಸಕ್ತರನ್ನು ಬೆಳೆಸುತ್ತಿದೆ ಪೋಷಿಸುತ್ತಿದೆ. ಹವ್ಯಾಸಿ ರಂಗಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಅದೆಷ್ಟೋ ಯುವಜನರು ಆಕರ್ಷಿತರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಇವರೆಲ್ಲರ ಆಸಕ್ತಿಗೆ ಮೂಲ ಕಾಲೇಜು ರಂಗಭೂಮಿ. ಈ ಕಾಲೇಜು ರಂಗ ಭೂಮಿ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಪಠ್ಯದ ಜೊತೆ ಸೇರಿಸಿ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ವಿಧ್ಯರ್ಥಿಯ ಸರ್ವತೋಮುಖ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ನಾಂದಿ ಹಾಡಬೇಕಿದೆ.

 - ಚಂದ್ರಶೇಖರ್ ಎಸ್ ಅಂತರ 

Read More

ಇವರು ಜೋಕರ್ ಅಲ್ಲ!

ಆಳ್ವಾಸ್ ನುಡಿಸಿರ ವಿವಿಧ ಆಕರ್ಷಣೆಯ ಕೇಂದ್ರಬಿಂದು. ನುಡಿಸಿರಿಯ ಛಾವಡಿಯ ಒಳ ಪ್ರವೇಶ ಧ್ವಾರದಿಂದ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿ ಎಲ್ಲಿನೋಡಿದರಲ್ಲಿ ಕಣ್ಣಿಗೆ ಹಬ್ಬ ಕೊಡುವುದು ಭಿನ್ನತೆ. ಅದೇ ನುಡಿಸಿರಿಯ ಐಸಿರಿ. ಈ ಸಲದ ನಡಿಸಿರಯಲ್ಲೂ ಭಿನ್ನತೆ ಛಾವಡಿಯ ಬಾಗಿಲಲ್ಲೇ ಸ್ವಾಗತಿಸುತಿತ್ತು. ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಕ್ಕೆ ಹೆಸರು ಪಡೆದಿತ್ತು. ನುಡಿಸಿರಿಯ ಗತ್ತಿಗೆ ಕಲಶವಾಗಿ ಕೊಡಿ ಏರಿತ್ತು. ಹೌದು ಸಾವಿರಾರು ಜನರ ಆಕರ್ಷಣೆಯ ಕೇಂದ್ರಬಿಂದು ನುಡಿಸಿರಿಯ ಛಾವಡಿಯಾಗಿತ್ತು. ಅದಕ್ಕೆಲ್ಲಾ ಕಾರಣ ನುಡಿಸಿರಿಯ ಗತ್ತಿನ ನಾಯಕ.

ಆಳ್ವಾಸ್ ನುಡಿಸಿರಿ ಆಳ್ವಾಸ್ ವಿರಾಸತ್ ಹೀಗೆ ಆಳ್ವಾಸ್ನ ಹಬ್ಬ ಬಂದರೆ ಸಾಕು ಅಲ್ಲಿಯ ಹಬ್ಬಕ್ಕೆ ಮೆರುಗು ನೀಡಿ ಹಬ್ಬದ ಖುಷಿ ಇನ್ನಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಜೋಕರ್ನಂತೆ ಕಾಣುವ ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಆಗಮನವಾಗಲೇ ಬೇಕು. ಅವರು ಬೇರ್ಯಾರೂ ಅಲ್ಲ ಮಡಬಿದಿರೆಯ ಆಳ್ವಾಸ್ ಆಸ್ಪತ್ರೆಯ ಸೆಕ್ಯೂರಿಟಿ ಗಾರ್ಡ್ 52 ಹರೆಯದ ರಾಧಾಕೃಷ್ಣ ನಾಯ್ಕ್. ತನ್ನ ಅಜಾನುಬಾಹು ದೇಹ, ವಿಚಿತ್ರ ವೈಖರಿ, ಎಲ್ಲರನ್ನೂ ತನ್ನತ್ತ ಸೆಳೆಯುವ ನಗು ಮುಖ ಎಲ್ಲವೂ ಜನರನ್ನು ಕ್ಷಣ ಮಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಸೆಳೆದು ಅಲ್ಲೇ ಗುಂಪುಗಟ್ಟಿ ಮಿರಿಮಿರಿ ನೋಡುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ.

ದುಂಡಗಿನ ಟೋಪಿ, ಕಪ್ಪನೆಯ ಕೋಲಿಂಗ್ ಗ್ಲಾಸ್, ತಲೆ ಸುತ್ತಾ ಪಟ್ಟಿ, ಉದ್ದ ಕೂದಲು, ಆಕರ್ಷಕ ಕರ್ಣಕುಂಡಲ ಫ್ರೆಂಚ್ ಗಡ್ಡ, ಕೈಗ್ಲೌಸ್ ಹೀಗೆ ಚಿತ್ರ ವಿಚಿತ್ರ ವೇಷಭೂಷಣಗಳಂದಿಗೆ ಸೆಕ್ಯೂರಿಟಿ ಗಾರ್ಡ್ ಧಿರಿಸು ಧರಿಸಿ ನನ್ನ ಸ್ಟೈಲು ಬೇರೇನೇ, ನನ್ನ ಲುಕ್ಕು ಬೇರೇನೆ, ಎಂದು ಹಾಡಿ ನಗಿಸುವ ಇವರ ಬದುಕಲ್ಲಿ ದುಖ:ದ ಕಾಮರ್ೋಡವಿದೆ. 

ರಾಧಾಕೃಷ್ಣ ನಾಯ್ಕ್ ಅವರ ಉಪನಾಮ ಆರ್.ಕೆ. ನಾಯಕ್. ಮೂಲತಃ ಅವರು ಕಾರ್ಕಳದ ಬಂಗ್ಲೆಗುಡ್ಡೆಯವರು. ಕೆಲ ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಹೈದರಬಾದ್ನ ಹೋಟೇಲ್ ಒಂದರಲ್ಲಿ ಅವರ ದುಡಿಮೆಯಾಗಿತ್ತು. ಅದೇ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಕೆಲ ಸಿನಿಮಾಗಳಲ್ಲಿ ಖಳನಾಯಕನ ಪಾತ್ರಕ್ಕೆ ಸಹಾಯಕ ಪಾತ್ರಧಾರಿಯಾಗಿ ನಟಿಸಿದ್ದರು. ದುರಾದೃಷ್ಟವಶಾತ್ ಖಳನಾಯಕನ ಪಾತ್ರಕ್ಕೆ ಬೇಕಾದ ಸಾಹಸ ದೃಶ್ಯದ ತರಬೇತಿ ವೇಳೆ ಬಿದ್ದು ಪೆಟ್ಟಾಗಿ ಸಿನಿಮಾ, ಹೋಟೇಲ್ ದುಡಿಮೆಯಿಂದ ದೂರ ಉಳಿಯಬೇಕಾದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಉಂಟಾಗಿ ಮತ್ತೆ ಊರಿಗೆ ವಾಪಸ್ಸಾಗಬೇಕಾದ ಅನಿವಾರ್ಯತೆ ಅವರದ್ದಾಗಿತ್ತು. ಇಷ್ಟಾದರೂ ಛಲದಂಕಮಲ್ಲರಾಗಿದ್ದ ಅವರು ಊರಿಗೆ ಹಿಂತಿರುಗಿ ಸಣ್ಣ ಹೋಟೇಲು ಉದ್ಯಮ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ಆದರೆ ಅದರಲ್ಲಿ ಯಶ ಕಾಣದೆ ಸೋತರು. ಬಳಿಕ ಆಳ್ವರ ಕೃಪಾಕಟಾಕ್ಷ ಅವರಿಗೆ ದೊರೆಯುವ ಕಾಲ ಬಂದೊದಗಿ ಆಳ್ವಾಸ್ ಆಸ್ಪತ್ರೆಯ ಸೆಕ್ಯೂರಿಟಿ ಗಾಡರ್್ ಆಗಿ ಸೇರಿಕೊಂಡರು. ಅಲ್ಲಿಂದ ಇವರ ದೆಸೆಯ ದಿಕ್ಕು ಬದಲಾಯಿತು. ಅದೃಷ್ಟ ಇವರನ್ನು ಅರಸಿ ಬಂದಿತ್ತು.

ಗಾರ್ಡ್ ಆಗಿ ಆಳ್ವಾಸ್ ಆಸ್ಪತ್ರೆ ಸೇರಿ ಒಂದು ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಆರ್.ಕೆ. ನಾಯ್ಕ್ರ ಬದುಕು ಬದಲಾಯಿತು. ಕಹಿ ಕ್ಷಣಗಳು ಸಿಹಿಯಾದವು. ಅವರ ಅಪರೂಪದ ವೇಷಭೂಷಣಗಳಿಂದ ಹೈದರಾಬಾದ್ ಸ್ಟೈಲ್ ಗಾರ್ಡ್ ಆದರು. ಸುಮಾರು 15 ಭಾಷೆಗಳು ಅವರಿಗೆ ಕರತಲಾಮಲಕ. ಹೀಗೆ ವಿಶೇಷತೆಯ ಸಾಗರವಾಗಿರುವ ಇವರು ಸುಮಾರು 20 ಸಾವಿರಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಜನರೊಂದಿಗೆ ಫೋಟೋ ಕ್ಲಿಕ್ಕಿಸಿಕಂಡು ಆನಂದ ಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. ಆಳ್ವರ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಸಿಗುವ ಇವರ ಮುಖ ಸುಮಾರು 20 ಸಾವಿರಕ್ಕೂ ಅಧಿಕ ಫೋಟೋಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿರೂಪಗೊಂಡಿದೆ.

'ನನ್ನನ್ನು ನೋಡಲು ಪುಟ್ಟ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಭಯವಾಗುತ್ತದೆ. ಕೆಲ ಮಕ್ಕಳು ಹತ್ತಿರ ಸುಳಿದಾಡಲೂ ಭಯ ಪಡುತ್ತಾರೆ. ಭಯದಿಂದಲೇ ಕೆಲ ಪುಟಾಣಿಗಳು ಫೋಟೋ ಕ್ಲ್ಲಿಕ್ಕಿಸಿಕೊಂಡದ್ದುಂಟು. ಜನರಿಗೆ ನನ್ನೊಂದಿಗೆ ಫೋಟೋ ತೆಗೆಸಿಕೊಳ್ಳುವುದೆಂದರೆ ಸಂತಸ. ನಾನೂ ಅವರ ಆಸೆಗೆ ತನ್ನೀರು ಎರೆಚಿಲ್ಲ. ಬಂದು ಬಂದು ಫೋಟೋ ತೆಗೆಸಿಕೊಂಡು ಹೋಗುತ್ತಾರೆ. ನನಗೂ ಭಾರೀ ಬೇಡಿಕೆ ಇದೆ. ಆದರೆ ನಾನು ಯಾವುದೇ ಹಣ ಅಪೇಕ್ಷಿಸುವಿದಿಲ್ಲ. ಕೊಟ್ಟರೆ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತೇನೆ. ಅಂತೂ ಅವರ ಸಂತಸದಲ್ಲಿ ನಾನೂ ಒಬ್ಬ ಭಾಗಿಧಾರನಾಗಿರುತ್ತೇನೆ' ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ ಆರ್.ಕೆ. ನಾಯ್ಕ್

ನೋಡಲು ಅಜಾನುಬಾಹು ಆಗಿದ್ದರೂ ಆರ್.ಕೆ ನಾಯಕ್ ಮೃದು ಸ್ವಭಾವಿ. ಮೋಹನ್ ಆಳ್ವರ ಆಶ್ರಯ ಪಡೆದಿರುವ ಇವರು ಅವರ ಒಪ್ಪಗೆ ಇಲ್ಲದೆ ಇತರ ಯಾವುದೇ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಿಗೆ ಆಕರ್ಷಣೆಯ ಕೇಂದ್ರಬಿಂದುವಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಸದಾ ತನ್ನ ಧಿರಿಸು, ಭೂಷಣಗಳಿಂದಲೇ ನಗಿಸುತ್ತಾ ನುಗುವ ಇವರ ಜೀವನ ನಗುವಿನಿಂದ ಕೂಡಿರಲಿ.

• ಚಂದ್ರಶೇಖರ್ ಎಸ್ ಅಂತರ

Read More

ಕಬ್ಬಿನ ರಸ ಬದುಕಿನ ಸವಿರಸ

ಮಳೆಗಾಲ ಮುಗಿದು ಇನ್ನೇನು ಚಳಿ, ಬೆಸಿಗೆ ಕಾಲದ ಹೊತ್ತು. ಮನುಷ್ಯನ ದಾಹ ಇಂಗಿಸಲು ತಂಪನೆಯ ಪಾನೀಯಗಳದ್ದೇ ಕಾರುಬಾರು ಅದರಲ್ಲೂ ಕಬ್ಬಿನ ರಸಕ್ಕೆ ಅಗ್ರ ಸ್ಥಾನ. ಬೇಸಿಗೆಯ ದಗೆಗೆ ತೃಷೆಯಾದಾಗ ತಂಪಾಗಿಸಲು ಕಬ್ಬಿನ ರಸ ಕುಡಿದರೆ ದಾಹ ತಣಿದು ಮನಸ್ಸು ಉಲ್ಲಾಸವಾಗುತ್ತದೆ. ಹಾಗಾಗಿ ಕಬ್ಬನ ರಸಕ್ಕೆ ಭಾರಿ ಡಿಮಾಂಡ್. ಇದನ್ನೇ ವೃತ್ತಿಯನ್ನಾಗಿ ನೆಚ್ಚಿ ಅದೆಷ್ಟೋ ಮಂದಿ ಜೀವನ ಸಾಗಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಅದರಲ್ಲೂ ಮಹಿಳೆಯೊಬ್ಬರು ತಮ್ಮ ಬದುಕಿನ ಬಂಡಿಯನ್ನು ಎಳೆಯಲು ಕಬ್ಬಿನ ರಸ ಅಂಗಡಿ ಇಟ್ಟು ಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.

ಸುಮಾರು ಐವತ್ತು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಕಬ್ಬಿನ ಜ್ಯೂಸ್ ಅಂಗಡಿಯೊಂದು ಉಜಿರೆಯಲ್ಲಿದೆ. ಆ ಅಂಗಡಿಯ ಯಜಮಾನಿ ಮೀರಾ ಶೆಣೈ. ಉಜಿರೆಯ ಮುಖ್ಯ ರಸ್ತೆಯ ಬಸ್ ಸ್ಟ್ಯಾಂಡ್ ಎದುರುಗಡೆ ಕಾಣ ಸಿಗುವ ಶೆಣೈ ಜ್ಯೂಸ್ ಸೆಂಟರ್ಗೆ ಇವರೇ ವಾರಿಸುದಾರರು. ತನ್ನ ಗಂಡನ ಕಾಲಾದ ನಂತರ ಸ್ವಾವಲಂಬಿಯಾಗಿ ಬದುಕು ಕಟ್ಟಬೇಕೆಂಬ ಛಲದಿಂದ ಗಂಡನ ಕಾಯಕವನ್ನೇ ಮುಂದುವರಿಸಿ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಯಶ ಸಾಧಿಸುತ್ತಿರುವ ಸೃಜನಶೀಲ ಮಹಿಳೆ. ಅವರು 53ರ ಹರೆಯ

ಕಬ್ಬಿನ ರಸದ ವ್ಯಾಪಾರ ಅದರ ಹಾಲು ಕುಡಿದಂತೆ ಸಲೀಸಲ್ಲ. ಸಾಕಷ್ಟು ಪೂರ್ವ ತಯಾರಿ ಬೇಕು. ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಜನರನ್ನು ಹೊಂದಿಸಬೇಕು, ಹಾಸನ ಶಿವಮೊಗ್ಗ, ಮಂಡ್ಯ, ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರಿನಿಂದ ಕಬ್ಬುಗಳನ್ನು ಸಗಟಾಗಿ ಖರೀದಿಸಲು ಮೊದಲೇ ಕಾದಿರಿಸಬೇಕು. ಸಾರಿಗೆ ವೆಚ್ಚ ಕೆಲಸಗಾರರಿಗೆ ಸಂಬಳ ಹೀಗೆ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಸಂಬಾಳಿಸಿಕೊಂಡು ಅಂಗಡಿ ನಡೆಸುವುದೆಂದರೆ ಕಷ್ಟಸಾಧ್ಯ. ಆದರೂ ಇವರು ಎಲ್ಲಾ ಒತ್ತಡವನ್ನೂ ನಿರಾಯಸವಾಗಿ ನಿವಾರಿಸಿ ಸುಮಾರು ಏಳು ವರ್ಷದಿಂದ ತನ್ನ ಪತಿಯ ಇಚ್ಛೆಯಂತೆ ಅವರ ಉದ್ಯೋಗವನ್ನೇ ಮುನ್ನಡೆಸುತ್ತಾ ಬಂದಿದ್ದಾರೆ.

ನನ್ನದು ಕಬ್ಬಿನೊಂದಿಗಿನ ಏಳುಬೀಳು ಜೀವನ. ಈ ಉದ್ಯೋಗದಲ್ಲಿ ಲಾಭದ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರ ಹಾಕುವುದು ತುಂಬಾ ಕಷ್ಟದ ಕೆಲಸ. ಬೇಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಅಧಿಕ ಲಾಭವಾದರೆ, ಮಳೆಗಾಲದಲ್ಲಿ ಇರುವೆಯೂ ಈ ಕಡೆ ನುಸುಳುವುದಿಲ್ಲ. ಆಗ ಅಧಿಕ ನಷ್ಟ. ಕೇವಲ ಚಳಿಗಾಲದ ಮಧ್ಯ ತಿಂಗಳು ಮತ್ತು ಬೇಸಿಗೆ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಕಬ್ಬಿನ ಪಾನಿಯಾಕ್ಕೆ ಅಧಿಕ ಬೇಡಿಕೆ. ಈ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ದೊರೆತ ಲಾಭದಿಂದ ನಮ್ಮ ಜೀವನ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ ಮೀರಾ ಶೆಣೈ.

ಕಬ್ಬಿಗೆ ಬೇಸಿಗೆ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಭಾರಿ ಬೇಡಿಕೆ ಇರುತ್ತದೆ. ಇಪ್ಪತ್ತು ಕಬ್ಬುಗಳನ್ನು ಜೋಡಿಸಿದ ಒಂದು ಕಟ್ಟು ಕಬ್ಬಿಗೆ 150 ರೂ ಇರುತ್ತದೆ. ಅದರಿಂದ 30 ಗ್ಲಾಸ್ ಕಬ್ಬಿನ ರಸ ತಯಾರಿಸಬಹುದು. ಒಂದು ಗ್ಲಾಸ್ ಜ್ಯೂಸ್ಗೆ 10ರೂ ಗಳಂತೆ 300ರೂ ಡುಡಿಮೆಯನ್ನು ಒಂದು ಕಟ್ಟಿನಿಂದ ಪಡೆಯಬಹುದು. 150 ರೂಗಳ ಲಾಭ ಒಂದು ಕಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ದೊರೆತರೂ ಕಬ್ಬಿನ ಸಿಪ್ಪೆ ತೆಗೆಯಲು ಕೆಲಸದವರಿಗೆ ಕಬ್ಬಿನ ಜ್ಯೂಸ್ ತಯಾರಿಸುವ ಯಂತ್ರದ ನಿರ್ವಾಹಣೆ, ಸಾರಿಗೆ ಹೀಗೆ ಎಲ್ಲಾ ಖರ್ಚುಗಳನ್ನು ಹೊರತು ಪಡಿಸಿದರೆ 50 ರೂ ಲಾಭ ಪಡೆಯಬಹುದು ಎಂದು ಅವರು ತಿಳಿಸುತ್ತಾರೆ.

'ಹಿಂದೆ ಚಕ್ರ ತಿರುಗಿಸಿ ಕಬ್ಬನ್ನು ಹಿಂಡಿ ಜ್ಯೂಸ್ ತಯಾರಿಸಬೇಕಿತ್ತು ಈಗ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಮುಂದುವರಿದಿದ್ದರಿಂದ ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತ ಯಂತ್ರ ಬಳಕೆ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದೇವೆ ಹಾಗಾಗಿ ಕೆಲಸದ ಒತ್ತಡ ಸ್ವಲ್ಪ ಕಡಿಮೆ. ಆದರೆ ಕಬ್ಬಿನ ಸಿಪ್ಪೆ ತೆಗೆಯಲು, ಅದನ್ನು ಪೆರೆಸಲು ಕೆಲಸಗಾರರ ಕೊರತೆ ಎದುರಾಗುತ್ತಿದೆ'. ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ ಮೀರಾ ಶೆಣೈ 

ಉಜಿರೆ ಧರ್ಮಸ್ಥಳ ಒಂದು ಪ್ರೇಕ್ಷಣೀಯ ಸ್ಥಳ. ಯಾತ್ರಾರ್ಥಿಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಈ ಪರಿಸಿರದಲ್ಲಿ ಹಾದುಹೋಗುವುದರಿಂದ ಬಸ್ ಸ್ಟ್ಯಾಂಡ್ ಸಮೀಪವಿರುವ ನಮ್ಮ ಜ್ಯೂಸ್ ಸೆಂಟರ್ಗೆ ಬೇಸಿಗೆಯ ಬೇಗೆಯ ತೃಷೆ ತಣಿಸಲು  ಬರುತ್ತಾರೆ. ಹಾಗಾಗಿ 50 ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಅಂಗಡಿಯನ್ನಿಟ್ಟು ಜೀವನ ಸಾಗಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಯಿತು. ನಮಗೆ ಖಾಯಂ ಗ್ರಾಹಕರು ಎಂದು ಯಾರೂ ಇರುವುದಿಲ್ಲ. ಹಾಗಾಗಿ ಇಷ್ಟೇ ವ್ಯಾಪಾರವಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಕರಾರುವಕ್ಕಾಗಿ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರ ಹಾಕುವುದು ಅಸಾಧ್ಯ. ಬೇಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ ದಿನ ಖರ್ಚುಗಾಗುವಷ್ಟು ವ್ಯಾಪಾರವಾಗಿ ಮಿಕ್ಕಿ ಲಾಭವಾಗುತ್ತದೆ. ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ ಮೀರಾ ಶೆಣೈ.

ತಾನು ಅಬಲೆಯಲ್ಲ ಸಬಲೆ ಎಂದು ಸ್ವಾವಲಂಬಿಯಾಗಿ ತನ್ನ ಕಬ್ಬಿನ ಸೆಂಟರ್ನಿಂದ ಸಾಬೀತು ಪಡಿಸಿ ತನ್ನ ಜೊತೆ ತನ್ನ ಮಕ್ಕಳಿಗೂ ಸುಂದರ ಭವಿಷ್ಯ ರೂಪಿಸಿ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ಸಿನ ಮೆಟ್ಟಿಲು ಹತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಮೀರ ಅವರ ಸ್ವಾವಲಂಬಿ ಬದುಕು ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಮಾದರಿ.

• ಚಂದ್ರಶೇಖರ್ ಎಸ್ ಅಂತರ

Read More

ಹೀಗೊಬ್ಬ ಅಪರೂಪದ ಪರಿಸರ ಪ್ರೇಮಿ

 ಶುಚಿತ್ವ ಕಾಪಾಡಿ ಪರಿಸರವನ್ನು ಚೊಕ್ಕವಾಗಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಿ ಎನ್ನುವ ಉಪದೇಶ ಭಾಷಣ, ಸಮಾವೇಶ, ಆಂದೋಲನಗಳಲ್ಲಿ ಯಥೇಚ್ಛವಾಗಿ ಕೇಳ ಸಿಗುತ್ತದೆ. ಸ್ವಚ್ಛತೆ ಕುರಿತಾಗಿ ಒಂದೆರಡು ದಿನ ಸಮಾವೇಶ, ಜಾಥಗಳನ್ನ ಕೈಗೊಂಡು ಮಾದ್ಯಮಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಚಾರ ಗಿಟ್ಟಿಸಿಕೊಂಡು ಎಂದು ಬಳಿಕ ಸುಮ್ಮನಾಗುವವರು ಪ್ರತಙೀ ಊರಿನಲ್ಲೂ ಸಿಗುತ್ತಾರೆ.ಇಂತಹ ಪರಿಸರ ಪ್ರೇಮಿಗಳ ಪರಿಸರ ಕಾಳಜಿ ಏನಿದ್ದರೂ ಜುಲೈ ತಿಂಗಳ ವನಮಹೋತ್ಸವ ಅಕ್ಟೋಬರರ ತಿಂಗಳ ವನ್ಯ ಜೀವಿಗಳ ಸಪ್ತಾಹಗಳ ಅವಧಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಸೀಮಿತ.

ಈ ನಡುವೆಯೂ ಪರಿಸರದ ಬಗ್ಗೆ ನಿಜವಾದ ಕಾಳಜಿಯನ್ನು ಮೈಗೂಡಿಸಿಕೊಂಡು ಅದನ್ನು ಕಾಯಾ ವಾಚಾ ಮನಸಾ ಪಾಲಿಸುವವರು ಅಲ್ಲೊಬ್ಬರು ಇಲ್ಲೊಬ್ಬರು ಕಾಣ ಸಿಗುತ್ತಾರೆ. ಮಚ್ಚಿನ ಗ್ರಾಮದ ದೇವರಾಜ್ ದೇವಾಡಿಗ ಇಂತಹ ಅಪರೂಪದ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಲ್ಲಬ್ಬರು. ಯಾವುದೇ ಸ್ವಾರ್ಥ ಇಲ್ಲದೆ ಪ್ರತಿ ದಿನೆ ಪರಿಸರ ಸ್ವಚ್ಛತೆಗಾಗಿ ಶ್ರಮಿಸುತ್ತಾ ಬಂದಿರುವ ದೇವರಾಜ್ ತಮ್ಮ ಊರು, ಕೇರಿ ಹಾಗೂ ಗ್ರಾಮದ ಸ್ವಚ್ಛತೆಗಾಗಿ ಸದಾ ಶ್ರಮ ದಾನ ಮಾಡುತ್ತಾ ಗಮನ ಸೆಳೆದಿದ್ದಾರೆ. ಪರಿಸರವನ್ನು ಸವಚ್ಛವಾಗಿಡಲು ತಮ್ಮಿಂದಾದ ಕೈಂಕರ್ಯಗಳನ್ನು ಅವರು ನರಂತರವಾಗಿ ಮಾಡುತ್ತಾ ಬಂದಿದ್ದಾರೆ.

ದೇವರಾಜ್ ದೇವಾಡಿಗರಿಗೆ ನಲವತ್ತಾರು ವರ್ಷ. ವೃತ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಕೂಲಿ ಕಾಮರ್ಿಕ. ಪ್ರವೃತ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಕೃತಿಯ ಆರಾಧಕ. ಅದರ ಅಂದಕ್ಕೆ ಚ್ಯುತಿ ಉಂಟುಮಾಡುವ ಕಸ ಕಡ್ಡಿ, ಬಾಟಲಿ, ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್, ತೆರೆಗೆಲೆ, ಕಳೆ, ಮುಳ್ಳುಗಳು ಇತ್ಯಾದಿ ಅನೇಕ ಸಣ್ಣ ಪುಟ್ಟ ತ್ಯಾಜ್ಯಗಳನ್ನು ಹೆಕ್ಕಿ ಪರಿಸರ ಶುಚಿಗೊಳಿಸುವ ಕಾಯಕವನ್ನು ಅವರು ಅನೇಕ ವರ್ಷಗಳಿಂದ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಇಂತಹ ಕೆಲಸದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಾಗ, ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಜನ ಹೀಯಾಳಿಸುತ್ತಿದ್ದುದೂ ಉಂಟು. ಆದರೆ ಅದಕ್ಕೆಲ್ಲ ಸೊಪ್ಪು ಹಾಕದೆ ತಮ್ಮ ಸೇವೆಯನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸುತ್ತಾ ಬಂದಿದ್ದಾರೆ. ಕ್ರಮೇಣ ಜನರೂ ಕೂಡ ಇವರ ಬಗ್ಗೆ ಹಗುರವಾಗಿ ಮಾತನಾಡುವುದನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಇವರ ಸೇವೆ ಬಗ್ಗೆ ಹೆಮ್ಮೆ ಪಡುತ್ತಾರೆ.

ಕೇವಲ ಪ್ರಕೃತಿ ಶುಚಿತ್ವ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ ಮಳೆಗಾಲದಲ್ಲಿ ಗುಂಡಿಬಿದ್ದ ರಸ್ತೆಗಳನ್ನು ಸರಿಪಡಿಸುವುದು, ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಶೌಚಾಲಯವನ್ನು ಶುಚಿಗೊಳಿಸುವುದು, ರಸ್ತೆಯಲ್ಲಿ ಅಪಘಾತಕ್ಕೀಡಾಗಿ ಸಾವನ್ನಪ್ಪಿದ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ವಿಲೇವಾರಿ ಹೀಗೆ ಸಾರ್ವಜನಿಕರಿಗೆ ಉಪಯೋಗವಾಗುವ ಕಾರ್ಯ ಇವರು ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.

'ಶುಚಿತ್ವದ ಕುರಿತಾದ ಚಿಂತನೆ ನನ್ನದು. ಗಾಂಧೀಜಿಯ ಅಹಿಂಸಾ ತತ್ವ ಪಾಲಾಕ ನಾನು. ಗ್ರಾಮದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ದೇಶದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಎಂದು ನಂಬಿದವ. ಹಾಗಾಗಿ ನಿರ್ಮಲ ಗ್ರಾಮ ರೂಪಿಸುವಲ್ಲಿ ನನ್ನ ಕಿರು ಸೇವೆ. ಪ್ರತೀ ದಿನ ಗ್ರಾಮದ ಬಸ್ಸು ನಿಲ್ದಾಣ ಸ್ವಚ್ಛಗೊಳಿಸುತ್ತೇನೆ. ಪ್ರತಿ ಭಾನುವಾರ ಪೂರ್ತಿ  ಗ್ರಾಮವನ್ನು ತಿರುಗುತ್ತೇನೆ ಕಸಕಡ್ಡಿ, ತ್ಯಾಜ್ಯಗಳನ್ನು ಹೆಕ್ಕುತ್ತೇನೆ, ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಶೌಚಾಲಯ ಶುಚಿಗೊಳಿಸುತ್ತೇನೆ. ಪ್ರತಿದಿನ ಮನೆಯಿಂದ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಹೋಗುವಗ ನಡೆವ ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಕಸ ಕಡ್ಡಿ ಕಂಡರೆ ಆರಿಸಿ ಕಸದ ತೊಟ್ಟಿಗೆ ಹಾಕತ್ತೇನ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ ದೇವರಾಜ್.

ಪರಿಸರ, ಶೌಚಾಲಯ ನಿರ್ಮಲವಿಡಲು ಅವರು ತಮ್ಮ ಸ್ವಂತ ದುಡಿಮೆಯ ಸಂಪಾದನೆಯಲ್ಲಿ ವಾರಕ್ಕೆ ಕನಿಷ್ಟ 10ರೂ ವ್ಯಯಿಸುತ್ತಾರೆ. ಪ್ರತೀ ರವಿವಾರ ಅವರದು ಪರಿಸರಕ್ಕಾಗಿ ಶ್ರಮದಾನದ ದಿನ. ಅಪರಾಹ್ನದವರೆಗೆ ಗ್ರಾಮದೊಳಗೆ 6-7 ಕಿ.ಮೀ ತನಕ ಅವರ ನಡಿಗೆ. ಇವರ ಶುಚಿತ್ವದ ಕಾಳಜಿ ಕಂಡ ಮಚ್ಚಿನ ಗ್ರಾ.ಪಂ ಗಾಂಧಿ ಜಯಂತಿಯಂದು ಇವರಿಗೆ ಸನ್ಮಾನಿಸಿತು.

'ಸ್ವಚ್ಛತೆ ಕುರಿತು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ  ತಿಳಿಸುತ್ತಿದ್ದೇನೆ. ಜನರಲ್ಲೂ ಸ್ವಚ್ಛತೆಯ ಅರಿವು ಮೂಡಿಡೆ. ಕಸ ಕಡ್ಡಿ, ಪ್ಲಾಸ್ಟಕ್ ತ್ಯಾಜ್ಯಗಳನ್ನು ಅಲ್ಲಲ್ಲಿ ಎಸೆಯುವುದು ಕಡಿಮೆಯಾಗಿದೆ. ಇದು ನನಗೆ ಸಾರ್ಥಕತೆ ತಂದಿದೆ' ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ ದೇವರಾಜ್.

ಪ್ರಚಾರ ಗಿಟ್ಟಿಸುವ ಸಲುವಾಗಿ ತೋರಿಕೆಗಾಗಿ ಸಾಕಷ್ಟು ಹಣ ಪೋಲು ಮಾಡಿ ಸ್ವಚ್ಛತಾ ಜಾಗೃತಿ ಆಂದೋಲನದಲ್ಲಿ ಭಾಷಣಗಳನ್ನು ಬೀಗುವ ಜನರಿಗೆ, ಇವರ ನಿಸ್ವಾರ್ಥ ಸೇವೆ ಒಂದು ಪಾಠವಾಗಬೇಕು. ಪಕ್ಷಾತೀತವಾಗಿ ಪ್ರಚಾರ ಗಿಟ್ಟಿಸದೆ ಪರಿಸರ ಸ್ವಚ್ಛಗೊಳಿಸಿ ಜನರಲ್ಲಿ ಜಾಗೃತಿ ಮೂಡಿಸುತ್ತಿರುವ ಇತರರಿಗೆ ಪ್ರೇರಣೆಯಾದರೆ ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆ ನಿಜವಾದ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ 'ಸಂಪೂರ್ಣ ಸ್ವಚ್ಛತಾ ಜಿಲ್ಲೆ' ಆಗುವುದರಲ್ಲಿ ಅನುಮಾನವಿಲ್ಲ. ದೇವರಾಜರ ಸ್ವಚ್ಛತಾ ಅಭಿಯಾನಕ್ಕೆ ನಾವೆಲ್ಲರೂ ಬಿಗುಮಾನ ಮರೆತು ಕೈ ಜೋಡಿಸೋಣವಲ್ಲವೇ.

• ಚಂದ್ರಶೇಖರ ಎಸ್ ಅಂತರ.  

Read More

ಕತ್ತರಿ ಸಾಣೆಗರರ ಬದುಕು ಅಡಕತ್ತರಿಯಲ್ಲಿ

ಕೆಲ ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಸ್ವ ಉದ್ಯೋಗ ನಡೆಸುವವರಿಗೆ ಕತ್ತರಿ ಸಾಣೆಯೂ ಒಂದು ಆಯ್ಕೆ. ಕತ್ತರಿ ಸಾಣೆ ಕಾಯಕ ಮೂಲಕ ಜೀವನ ಸಾಗಿಸುತ್ತಿದ್ದರು ಅದೆಷ್ಟೋ ಮಂದಿ. ಆದರೆ ಈಗ ಆ ಉದ್ಯೋಗ ಕ್ಷೀಣಿಸುತ್ತಿದ್ದು ಅಲ್ಲಲ್ಲಿ ಕೆಲ ಮಂದಿ ಇನ್ನೂ ಇದನ್ನೇ ನೆಚ್ಚಿ ಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಆದರೆ ಅವರ ಜೀವನಕ್ಕೇ ಕತ್ತರಿ ಸಾಣೆ ಕಾಯಕ ಈಗ ಸಂಚಕಾರವಾಗಿದೆ.
ಈಗಿನ ಜನರದು ವೇಗದ ಬದುಕು. ಏನಿದ್ದರೂ ಬಳಸಿ ಬಿಸಾಡುವ ವಿಚಾರ ಧಾರೆ. ಪುನರ್ಬಳಕೆಯ ಕುರಿತಾದ ಯೋಚನೆ ಜನರ ಮನದಲ್ಲಿಲ್ಲ. ಹಾಗಾಗಿ ಕತ್ತರಿ ಸಾಣೆ ಮಾಡುವ ಗೋಜಿಗೆ ಯಾರೊಬ್ಬರೂ ಹೋಗುವುದಿಲ್ಲ. ಹರಿತ ಕಳೆದುಕೊಂಡ ಕತ್ತರಿ ಬಿಸಾಡಿ ಹೊಸದನ್ನು ಖರೀದಿಸುತ್ತಾರೆ. ಹೆಚ್ಚಿನ ಎಲ್ಲಾ ವಸ್ತುಗಳಿಗೂ ಇದೇ ಪರಿಪಾಠ.
ಕತ್ತರಿ ಸಾಣೆಗರರು  ಸಿಗುವುದೇ ಅಪರೂಪ. ಮರುಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ನೀರು ಸಿಕ್ಕಂತೆ. ಸಿಕ್ಕರೆ ಅವರಲ್ಲಿ ಮಾತನಾಡಿಸಿದರೆ, ಅವರ ಜೀವನದ ಬವಣೆ ಕುರಿತು ಕೇಳಿದರೆ ಎಂಥಾ ಕಲ್ಲು ಹೃದಯಿಯೂ ಭಾವುಕನಾಗಬಹುದು. ಅವರ ತುತ್ತಿನ ಚೀಲಕ್ಕೆ ಕತ್ತರಿಯಾಗಿ ಮಾರವಕವಾಗಿದೆ ಅವರ ಕಾಯಕ.
ನನಗೆ ವಿದ್ಯೆ ಹತ್ತಲಿಲ್ಲ, ಬೇರೆ ಉದ್ಯೋಗ ಅಷ್ಟೊಂದು ಗೊತ್ತಲ್ಲ. ಕತ್ತರಿ ಸಾಣೆ ಮಾಡುತ್ತಾ ಜೀವನ ಸಾಗಿಸುತ್ತಿದ್ದೆನೆ. ಕೆಲ ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಕತ್ತರಿ ಸಾಣೆ ಮಾಡಿಸುವವರ ಸಂಖ್ಯೆ ಹೆಚ್ಚಿತ್ತು. ನನಗೂ ಈ ಕಾಯಕದಲ್ಲಿ ಉತ್ತಮ ಲಾಭ ದೊರೆಯುತ್ತಿತ್ತು. ಆದರೀಗ ಕಡಿಮೆ ದರದಲ್ಲಿ ಕತ್ತರಿ ಸಾಣೆ ಮಾಡುತ್ತೇವೆ ಎಂದರೂ ಯಾರೂ ನಮ್ಮತ್ತ ಸುಳಿಯುತ್ತಿಲ್ಲ. ಕೆಲ ಸೆಲೂನ್ನವರು, ಗೂಡಂಗಡಿಯವರು ಕತ್ತರಿ ಸಾಣೆ ಮಾಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಆ ದಿನದ ಗಳಿಕೆ ಆದಿನಕ್ಕೆ ಮಾತ್ರ. ಉಳಿಕೆ ಮಾಡಲು ಅಸಾಧ್ಯವಾಗಿದೆ. ದಿನದ ಖರ್ಚನ್ನು ಗಳಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗದ ದಿನಗಳಿವೆ ಎಂದು ಕತ್ತರಿ ಸಾಣೆ ಕಾಯಕದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಕೊಂಡಿರುವ ಹೆಸರು ಹೇಳಲಿಚ್ಛಿಸದ ಒರ್ವ ತಿಳಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಕತ್ತರಿ ಸಾಣೆ ಕಾರ್ಯ ಸುಲಭದ ಮಾತಲ್ಲ. ಕಾಲಿನಿಂದ ಯಂತ್ರದ ಮೆಟ್ಟನ್ನು ತುಳಿದು ಚಕ್ರವನ್ನು ತಿರುಗಿಸಬೇಕು. ಹೆಚ್ಚಿನ ಶ್ರಮ ಅಗತ್ಯ. ಕಾಲಿನಿಂದ ತುಳಿದು ಚಕ್ರ ತಿರುಗಿಸುವುದರಿಂದ ಕಾಲಿನ ಗಂಟುಗಳ ನೋವು ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಕೆಲವರಿಗೆ ಇದು ಮಾರಕವಾಗಿ ತಡೆಯಲಸಾಧ್ಯ ನೋವು ಉಂಟಾಗಿ ಉದ್ಯೋಗವನ್ನು ಮೊಟಕುಗೊಳಿಸ ಬೇಕಾಗಿ ಬಂದ ನಿದರ್ಶನಗಳಿವೆ. ಕೆಲಸ ಎಷ್ಟೇ ಕಷ್ಟವಾದರೂ ಸಂಸಾರ ನಿಭಾಯಿಸಲು, ಮಕ್ಕಳ ಭವಿಷ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ಈ ಕಾಯಕವನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸುತ್ತಿದ್ದೇನೆ. ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ ಅವರು.
ಸ್ವ ಉದ್ಯೋಗಿಗಳ ಜೀವನದ ಅಂಗದಂತಿದ್ದ ಕತ್ತರಿ ಸಾಣೆಯ ಯಂತ್ರ ನನೆಗುದಿಗೆ ಬಿದ್ದಿದೆ. ಹೊಟ್ಟೆಗೆ ಹಿಟ್ಟು ನೀಡುತ್ತಿದ್ದ ಕತ್ತರಿ ಸಾಣೆ ಕಾಯಕ ಹೊಟ್ಟೆಯನ್ನು ಬರಿದಾಗಿಸುತ್ತಿದೆ. ಇವೆಲ್ಲದರ ನಡುವೆ ಆತ್ಮವಿಶ್ವಾಸ ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳದೆ ಅದೇ ಕಾಯಕದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿರುವ ಜೀವಗಳ ಬದುಕು ದುಸ್ತರವಾಗದಿರಲಿ ಎನ್ನುವುದು ನಮ್ಮ ಆಶಯ.

• ಚಂದ್ರಶೇಖರ ಎಸ್ ಅಂತರ

Read More

ಬದುಕು ಪೊರೆಯುವ ಪೊರಕೆ

ಅದು ಹತ್ತು ವರ್ಷದ ಹಿಂದಿನ ದೃಶ್ಯ. ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಅಜ್ಜಿ ವೀಳ್ಯದೆಲೆ ಬಾಯಿಗೆ ಹಾಕಿ ಗೋಡೆಗೆ ಒರಗಿ ತೆಂಗಿನ ಗರಿಗಳಿಂದ ಹಿಡಿಸೂಡಿ ತಯಾರಿಸಲು ಕೂತರೆ ಮಕ್ಕಳ ಹಿಂಡು ಅಲ್ಲಿಗೆ ಹಾಜರು. ಅಜ್ಜಿ ಕಥೆ ಹೇಳುವುದನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಮಕ್ಕಳು ಕಥೆ ಆಲಿಸುತ್ತಾ ಪೊರಕೆ ತಯಾರಿಸಿವುದನ್ನು ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿ ಗಮನಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಆದರೆ ಈಗ ಚಿತ್ರಣವೇ ಬದಲಾಗಿದೆ. ನೈಸಗಿðಕವಾದ ಪೊರಕೆ ತಯಾರಿಸುವವರ ಸಂಖ್ಯೆ ಕ್ಷೀನಿಸಿದೆ. ಅದನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸುವವರ ಸಂಖ್ಯೆಯೂ ವಿರಳವಾಗಿದೆ. ತೆಂಗಿನ ಗರಿಗಳಿಂದ ತಯಾರಿಸುವ ಗಟ್ಟಿಯಾದ ಪೊರಕೆ ಯಾರಿಗೂ ಬೇಡವಾಗಿದೆ.
ಪಟ್ಟಣದ ಮಕ್ಕಳಿಗಂತೂ ತೆಂಗಿನ ಗರಿಗಳ ಪೊರಕೆ ಎಂದರೆ ಏನೆಂದೇ ಗೊತ್ತಿಲ್ಲ. ಅವರಿಗೆ ಏನಿದ್ದರೂ ವ್ಯಾಕುಮ್ ಕ್ಲೀನರ್ ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಪೊರಕೆ, ಹಾಗೂ ಇನ್ನಿತರ ಗುಡಿಸುವ ಯಂತ್ರಗಳ ಕುರಿತು ಅರಿವು ಜಾಸ್ತಿ. ತೆಂಗಿನ ಗರಿಗಳ ಪೊರಕೆ ಕೇವಲ ಹಳ್ಳಿಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಕೆಯಾಗುತ್ತಿದೆ, ಅದೂ ಕೆಲ ಅಜ್ಜಿಯಂದಿರಿರುವ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ. ಇನ್ನುಳಿದಲ್ಲಿ ಗುಡಿಸುವ ಯಂತ್ರಗಳು ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಪೊರೆಕ ಸ್ಥಾನ ಗಿಟ್ಟಿಸಿವೆ.
ಜನರು ಶ್ರಮ ರಹಿತ ಜೀವನ ನಡೆಸಲು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಿಂದ ಸಿದ್ಧ ಪೊರಕೆ ತರುತ್ತಾರೆ, ಗುಡಿಸುವ ಯಂತ್ರಗಳನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಾರೆ. ಒಂದೊಮ್ಮೆ ಗುಡಿಕೈಗಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದ್ದ ಪೊರಕೆ ತಯಾರಿಕೆ ಈಗ ನಶಿಸಿಹೋಗುತ್ತಿದೆ. ಪೊರಕೆ ತಾರಿಸುವ ಕಲೆ ನೈಪುಣ್ಯತೆ ಈಗಿನ ಪೀಳಿಗೆಗೆ ತಿಳಿದಿಲ್ಲ. ಮನೆಗೆ ಪಟ್ಟಣದಲ್ಲಿರುವ ಮೊಮ್ಮಕ್ಕಳು ಬಂದರೆ ಇದೇನು ಕಡ್ಡಿಗಳನ್ನು ಒಂದೆಡೆ ಜೋಡಿಸಿ ಕಟ್ಟಿಟ್ಟಿದ್ದೀರ ಎಂದು ಪ್ರೆಶ್ನಿಸುತ್ತಾರೆ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ ಮಡಂತ್ಯಾರು ಸಮೀಪದ ಮಾಲಾಡಿಯ ಸುಲೋಚನ. ಅವರು ತಮ್ಮ ಮನೆಗೆ ಬೆಕಾಗುವಷ್ಟು ಪೊರಕೆಯನ್ನು ಅವರೇ ತಯಾರಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಹಿಡಿಸೂಡಿಯನ್ನು ತೆಂಗಿನ ಹಸಿ ಹಾಗೂ ಒಣ ಗರಿಗಳಿಂದ ತಯಾರಿಸಬಹುದು. ಅಡಿಕೆ ಸೋಗೆಯಿಂದಲೂ ತಯಾರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಜೋಳದ ದಂಟುವಿನಿಂದಲ್ಲೂ ಕೆಲವರು ತಯಾರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಪೊರಕೆಯಲ್ಲೂ ವಿವಿಧತೆ ಇದೆ. ದನದ ಹಟ್ಟಿಗೆ ತರೆಗೆಲೆ ತರಲು ಹೋಗುವಾಗ ಕೊಂಡು ಹೋಗುವ ಪೊರಕೆ ಬೇರೆ. ಮನೆ ಗುಡಿಸಲು ಉದ್ದವಾದ ಪೊರಕೆ, ಅಂಗಣ ಗುಡಿಸಲು ಗಿಡ್ಡ ಕಡ್ಡಿಗಳ ಪೊರಕೆ [ಮನೆಯೊಳಗೆ ಬಳಸಲಾದ ಹಳೆ ಪೊರಕೆ] ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಬಳಸುತ್ತಾರೆ ಎಂದು ಸುಲೋಚನ ತಿಳಿಸುತ್ತಾರೆ.
ತೆಂಗಿನ ಗರಿ ಪೊರಕೆಗೆ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ ಬೆಂಕಿ ಹೊತ್ತಿಸಲು, ಚಪ್ಪರ ನಿಮಿðಸಲು, ಬುಟ್ಟಿ ತಯಾರಿಸಲು ಹಾಗೂ ಮುಳಿ ಹುಲ್ಲಿನ ಮನೆ ನಿಮಿðಸುವಾಗ ಹೊದಿಕೆಯಾಗಿ ಉಪಯೋಗಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.  ಎಂದು ಸುಲೋಚನ ತಿಳಿಸುತ್ತಾರೆ. ಕೇದಿಗೆ ಒಲಿಯ ಚಾಪೆಯನ್ನು ಹಿಂದೆ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಆದರೀಗ ಅದು ಮಾಯವಾಗಿದೆ. ತೆಂಗಿನ ಗರಿಗಳು ಇನ್ನೂ ಅನೇಕ ಸಣ್ಣ ಪುಟ್ಟ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ನಿಮಿðಸಲು ಸಹಕಾರಿಯಾಗಿದೆ ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಪೊರಕೆ  ನಿಮಾðಣ ಎಲ್ಲರ ಮನೆಯಲ್ಲೂ ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದ ಒಂದು ಕಾಯಕ. ಆದರೀಗ ಕಣ್ಮರೆಯಾಗುತ್ತಿರುವ ಗುಡಿ ಕೈಗಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಇದು ಒಂದು. ಪೊರಕೆ ನಿಮಾðಣ ಸುಲಭವಾದರೂ ಯಾರೂ ಅದರತ್ತ ಗಮನ ಹರಿಸದಿರುವುದು ಮಾತ್ರ ವಿಷಾದನೀಯ.

• ಚಂದ್ರಶೇಖರ್ ಎಸ್ ಅಂತರ

Read More

ನಲಿಪು ಬಾಲೆ ನಲಿಪು...!

ಇದು ನವರಾತ್ರಿಯ ಸಮಯ ಎಲ್ಲಿ ನೋಡಿದರಲ್ಲಿ ವೇಷಧಾರಿಗಳ ಮಾನೆðಮಿ ಕುಣಿತ. ಹುಲಿ ಕರಡಿ ಸಿಂಹಗಳು ಮನೆಗೆ ಹಾಜರಾಗುವ ವೇಳೆ. ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಭಯ ಮಿಶ್ರಿತ ಕಾತುರತೆಯ ಭಾವ. ಡೋಲು ನಗಾರಿಗಳ ಸದ್ದು ಕೇಳಿದರೆ ಸಾಕು ಅಮ್ಮಾ ಹುಲಿ ಬಂತು ಹುಲಿ ಎಂದು ಮಕ್ಕಳೂ ಡಂಕಣಕ ನಲಿವ ಪರಿ ಕಣ್ಣಿಗೆ ಇಂಪು. ಆಹ್ ಇದು ನವರಾತ್ರಿಯ ವೈಭವ.

ಇದು ಅವಿಭಾಜಿತ ದಕ್ಷಿಣಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಆಚರಿಸಿವ ನವರಾತ್ರಿಯ ಮೆರುಗಿನ ಮೆಲುಕುಗಳು. ದಿನಾ ಮನೆಗೆ ಬರುತ್ತಿದ್ದ ಕೊರಗಪ್ಪಣ್ಣ ನವರಾತ್ರಿಯ ವೇಳೆ ಹುಲಿ ವೇಷಧರಿಸಿ ಮನೆಗೆ ಬಂದು ಕುಣಿತದ ಜಲಕ್ ತೋರಿಸಿ ಗತ್ತು ಗೈರತ್ತು ಮರೆವ ಅಪೂರ್ವಗಳಿಗೆ. ಮಕ್ಕಳೂ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿ ನಾಲ್ಕು ಹೆಜ್ಜೆ ಹಾಕಿ ಮನೆ ಮಂದಿಯರನ್ನೆಲ್ಲಾ ಫಿದಾಗೊಳಿಸುವ ಅದ್ಬುತ ಕ್ಷಣ.
ಹೌದು ನವರಾತ್ರಿ-ದಸರಾ ನಾಡಹಬ್ಬ. ಕರಾವಳಿ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಈ ಹಬ್ಬವನ್ನು ವಿಭಿನ್ನ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಆಚರಿಸುತ್ತಾರೆ. ವಿಶಿಷ್ಟ ರೀತಿಯ ವೇಷಧರಿಸಿ ಹುಲಿ, ಕರಡಿಗಳನ್ನು ಬಿಂಬಿಸುವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಮುಖಗಳಿಗೆ ಬಣ್ಣ ಬಳಿದು ದೋಲು ನಗಾರಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಪೇಟಯೆಲ್ಲಾ ತಿರುಗಿ ಹುಲಿ, ಕರಡಿ ಸಿಂಹದಂತೆ ತುಸು ಗಾಂಭೀರ್ಯದ ಮೋಜಿನ ಕುಣಿತ ಎಲ್ಲರಲ್ಲೂ ಹಬ್ಬದ ಸಂಭ್ರಮ ಇಮ್ಮಡಿಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. ಅದರಲ್ಲೂ ಡಿಫರೆಂಟ್ ವೆರೈಟಿಯ ವೇಶಗಳು ಕಣ್ತನಿಸುತ್ತದೆ. ಈಗೀಗ ನಲಿಪುಬಾಲೆಗಳೂ ಈ ಕುಣಿತದಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿ ಜನರಿಗೆ ಮನೋರಂಜನೆ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಶಾಲೆಗೆ ದಸರಾ ರಜೆ ಇರುವುದರಿಂದ ಮರಿ ಸೈನ್ಯದ ಕುಣಿತ ಮೂಗಿನ ಮೇಲೆ ಬೆರಳಿಡುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ.

ಈ ವೇಷಗಳು ತಲೆಮಾರುಗಳಿಂದ ಪದ್ಧತಿಯಾಗಿ ಅಚರಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಇದರ ಹಿಂದೆ ಒಂದು ಧಾಮಿðಕ  ಹಿನ್ನಲೆ ಇದೆ. ರೋಗ ರುಜಿನದಿಂದ ಬಳಲುವವರು ಕಾಯಿಲೆ ವಾಸಿಯಾಗಲೆಂದು ದೇವಿಯಲ್ಲಿ ನವರಾತ್ರಿ ಷ ಧರಿಸುತ್ತೇನೆ ಎಂದು ಹರೆಕೆ ಹೊತ್ತುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಹೀಗೆ ವೇಷಧರಿಸುವ ಭಕ್ತರು ಪ್ರತೀ ಮನೆಯಂಗಡಿಗಳಿಗೂ ಬೇಟಿ ನೀಡಿ ನತಿðಸಿ ತಮ್ಮ ಹರಕೆ ಪೂತಿðಗೊಳಿಸುತ್ತಾರೆ. ಕೊಟ್ಟ ಕಾಣಿಕೆಯನ್ನು ತೆಗೆದು ಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ತಮ್ಮ ದಿನದ ಮಾಮೂಲು ಖಚಿð (ಊಟ, ತಿಂಡಿಗೆ) ಬಳಸಿ ಮಿಕ್ಕಿದ್ದನ್ನು ದೇವರ ಹುಂಡಿಗೆ ಹಾಕುತ್ತಾರೆ. ಇದಲ್ಲದೆ ಇನ್ನೊಂದು ಸ್ವಾರಸ್ಯಕರ ಸಂಗತಿ ಎಂದರೆ ಹರಕೆ ಹೊತ್ತು ಹೋದವರು ಹಣಕ್ಕಾಗಿ ಪೀಡಿಸಬಾರದಂತೆ. ದೇವರ ಕೃಪೆಗೆ ಪಾತ್ರರಾಗಲು ಬಯಸುವವರಿಗೆ ಇದೊಂದು ಸೇವೆ.
ಪೌರಾಣಿಕ ಹಿನ್ನಲೆಯ ಈ ವೇಷಗಳು ತಮ್ಮ ಮೂಲ ಅರ್ಥವನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದೆ. ವ್ಯಾಪಾರಿಕರಣವಾಗಿ ಬದಲಾಗಿದೆ. ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಇಲ್ಲಿಗೂ ಕಾಲಿಟ್ಟಿದೆ.. ಟೆಂಪೂ, ಜೀಪ್ ಹಾಗೂ ಇನ್ನಿತರ ವಾಹನಗಳನ್ನು ಬಾಡಿಗೆ ಪಡೆದು ತಂಡೋಪ ತಂಡವಾಗಿ ಹಣಗಳಿಸುವ ಆಸೆ ಹೊಂದಿ ಕಾಟಾಚಾರಕ್ಕೆ ವೇಷಧರಿ ಹಣವಸೂಲಿ ಮಾಡುವವರು ಹಲವರಿದ್ದಾರೆ. ಹಬ್ಬದ ಹರೆಕೆಯ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಸುಖಾಸುಮ್ಮನೆ ಬಣ್ಣಬಳಿದು ಎಣ್ಣೆ ಪೂಸಿಕೊಂಡು ಹಣ ಸಂಪಾದಿಸುವುದು ಚಾಳಿಯಾಗಿದೆ. ಇಂತಹವರ ಸಂಖ್ಯೆ ಈಗ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿದೆ.
ನವರಾತ್ರಿಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಮಾನೆðಮಿ  ವೇಷ ಕಾಣದಿದ್ದರೆ ಅದೇನೋ ಕಳೆದುಕೊಂಡಂತೆ ಭಾಸವಾಗುತ್ತದೆ. ಧಾಮಿðಕ ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ದೇವರ ಸೇವೆಯೆಂದು ತಿಳಿದು ಫಲಾಪೇಕ್ಷೆ ಇಲ್ಲದೆ ಜನರಿಗೆ ಮನೋರಂಜನೆ ಜೊತೆ ಸಂಪ್ರದಾಯವನ್ನು ಪಾಲಿಸಿಕೊಂಡು ಪೌರಾಣಿಕ ಹಿನ್ನಲೆಯನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಂಡು ಬರುತ್ತಿರುವ ವೇಷಧಾರಿಗಳಿಗೆ ಸಲಾಮ್ ಮಾಡಲೇ ಬೇಕು.

• ಚಂದ್ರಶೇಖರ್ ಎಸ್ ಅಂತರ

Read More